By: Dr. Lianhlupuii (Puitei)
Zofaten Zu kan tih mai Alcohol hi mihring tan damdawi lama a thatna a tlem teh lul nen, taksa leh thluak lam a khawih pawi theih em avangin fimkhur a tul a. “Beer te chu Zu a ni hlei nem”, kan han tithla ngawt mai thin hi a dik lo a ni.
Zu kan tih Alcohol hi Beer-ah 3-6 %, Wine-ah 10%, Port-ah 20% leh Spirit-ah 40-50% a tel a. International level-a, taksa tan pawilo tawk zu in duh chuan Pure Ethanol an tih chi mipain 60g leh hmeichhiain 30g aia tam lo in theih a ni.
Keini Zofate zingah hian Zu thatna hi sawi han tum chiam mah ila, taksa a khawih pawizia leh khawtlang a tihbuai em avang hian fak a hlawh lo khawp mai. Zu-in mihring a khawih pawi dante han thlir ila:
Thluak lamah (Central nervous system effect):
Zu in chuan rilru a phur ve mai a. Mahse, zu chuan thil chik duhna, rorel thiamna, ngaihtuah thiamna leh tih tang tang duhnate a tibo vek thei a. Thisen chhunga zu a tam lutuk chuan taksa a tizawiin thil hlauh rukna thinlung a thlen/pe a; Patling, nutling pawh hi zu vangin nikhaw hre lova leh der a awl hle. Rilru control theihna a neih loh avangin zu hian thikthu chhiatna, dawt sawi duhna te, zahmawh sawi hreh lohna te a thlen thei bawk.
Zu hi Nula, hang ngaihno bei tak ang mai hian zun a ngah em avangin ngawlvei a awl hle. Hei tak hi a ni Zu hlauhawmna chu. Zu ngawlvei chuan chhiatna tinreng leh thihna hial a hmabak reng mai zu nia. Thluak a tibuai a, mi-aa ah a chhuah thei bawk a ni.
Lung lamah (Cardio vascular system):
Taksa chhung lam a tihsat thin avangin thlan a tichhuak a, taksa pawn lam a vawt si a, Zu in awmduhdahte phei chu chu tiang atang chuan lung hamda vung natna leh lung natna chi dang dangte an vei thin.
Kawchhung lamah (Gastro-intestinal system)
Pentawng ho chu zingah an luak chhuah avangin an uak nasa thin, pumpui natna an vei thin bawk. Luak nasat chuan hrawka thisen kawng a ti thler thei a, thi-in an luak duh bawk. (Melory Wig’s Syndrom) Thin vung leh thinro natna tam zawk hi zu vang a ni. Thin chaklo tan chuan zu hi “tur” a ni. Thisen mur var hian natna hrik a do thin a, Thisen mur var hnathawh Zu-in a dan thin avangin Zu in mi chu natna hrikin a zuam riau va, thisen sang pawh a tisang zual a ni.
Kal lamah(Renal system)
Zu hian zun ti tam hle mahse zunna Urate(Urea a chhuah thei) chhuak tur a dan avangin kal natna a thlen a ni.
Sex lamah
“Alcohol provokes the desire and takes away the performance” tiin Shakespare chuan a sawi a, chakna (desire) chuah nei a, a tak ram thleng zo tawh lo tihna a ni. Zu in pa nupui chu mi rethei ber a ni thin a, a tawpah hmeichhia chu a ching thei hial a ni.
Zu, kan tih Alcohol that ve nate
1. Damdawi siam nan leh zan mut theih nan
2. Pem, pan, hliam vel hrik dangtu leh tithianghlimtu atan,
3. Tha-na chiu reh nan(Neuralgia effect)
4. Chhul in sang tur a dan avangin a hun lova naupai tur a veng a ni.
Zu hi a thatna aiin a thatlohna a tam zawk avang leh a ngawlvei mai a hlauhawm avangin, in ngai lote tan chhin loh law law, in thin te tan sim tum, ngawlvei te tan ban thak tura inenkawl a pawimawh a ni. Zu ngawlvei rehna damdawi tha tak chu Aisulfiram (Artabuse) hi a ni.
“Hruaitu Arsi—Quaterly Magazine, Vol. 1, No. 2 atanga lakchhawn a ni. Ed.


Zawh na:Ka uak! nasa lutuk a Doctor ah ka kal a, damdawi min pe a , thlakhat ka ei a engmah a ang lo.!ka chhung ten Mizo Aieng min rawn thawn a,zan tin tea spoon hnih lukewarm tui nen ka in a ka zia awm deuh chuan ka hria.Any, thurawn, Doctor,a in chu ka la in reng a mah se tun hma ang in ka in tawh lo…
Vawin ni leng in ka rilru ah ngaihtuah na min siam…ka comment hmasa a’ramri han kalpelh zoh chang chu ka nei’tih khi…tunlai tak chuan..’zoh’..pawh nilo in…zantin ka kalpel ani ber e…Gastro-Intestinal system…tih tak khian ani ,..vawin ka awm ti nuam lo tu ber chu….Martar na a vang a he khawvel chhuahsan emaw,ram leh hnam vang emaw…midangte nuna chhan tum a vang a…he khawvel chhuahsan tur ka nih chuan lawmtak in ka pawm thei e….mahse..Zu..a vang a he khawvel chhuahsan tur ni ta ang ila.?????…..?ka uak nasa lutuk….a biktak in zinglam…shower ka lak lai vel in…..tlailam nise ka kua a ruah deuh chuan ka uak vak mai ani….Train chhung emaw drive lai anih chuan …..hahthlak tak ani…..Insum theih na hi ka thil tlak chham ber ani bawk si…..(sorry…kan dak ta duah anih hi…a chhiar loh tur ka chhiar nge,ka chhiartur diktak ka chhiar pawh ka hre lo e….in tawngtai na subj ah khan ,a hming mai2 in min lo telh ve hram dawn nia…)
@lones; I ti dik hlein ka hria. ZU hian mi a in ang tih hi a hlauhawm a ni. Kan tleirawl (ti ve mai ila) ve lai a, Evan Pu Kalsiama khan ZU chungchanga mi a zirtirnaa a thufun pawimawh tak a ni. Dr. Puitei hian ZU a rawn khawrhfuh tak zet a ni e. Pu Zawm, tawngtai a tul i tih hi, ka Amen em emem a ni e.
Pu Editors
In rawn ti tha hle mai. Hetiang lam hi kan sawi tam leh kan inzirtir tam a tul tak meuh meuh a ni. Ka hretawh tih mai a tawk lova chhiar nawn fo a tul a nih ber hi maw…kei ka tan chuan…..
Meizial, Kuhva, Khaini, Sahdah that loh zia leh taksa a khawih pawi theih ziante hi chhiar chhiar ila, kan tih tlem phah deuh mahna…… Kuhva leh Khaini a thiangin kan ak a, Beer dawr thlen takah chuan Beer/zu leh meizial kha an lo inkawp leh si a……buai thlak ve tak chu a ni…….Dam rei lohna tih hrechung reng si hian sim a har a nih ber hi….Thlarau rah chi 9 te zinga zawm harsa ber pawh “Insum theihna” niin ka hria……heng thil laka insum thei tur chuan tawngtai tam a tul a nih ber hi…….hawh u i tawngtai ho ang u hmiang…………U Dik….
Bengvar thlak khop mai…..hlauhawmber a ka hriat chu..Zu kan in nilo a ,Zu in min in, thin hi kan chhiatpui ber chu ani….Zoram a kan in ang bawrh2 kha chu han damrei na chi ni heklo..zing nichhuak..kan hmulo a,.. tlai ni tla kan hmu hek lo….Hna a tang a ka haw..muang chang a ka inbual hnu ah chawei dawn in sehhmeh nen a pek hnih khat ka in hian..mut a ti tui..in chakna ..min pe in..ka chhialeh tha hriatna a tibo lemlo…mutdawn a Pathian hnen a lawmthu sawi ka thulh phah lo…mahse..mahse..a chang2 ramri han kalpelh zoh chang chu ka nei…a pawimawh ber…Zu, In in tir loh.a…Zu in thiam ani ber ..mailo maw…Doc..?