THIANDUN TI TI

By: Lalchhawnzova, Tahan
Thal khawlum tawrh a ziaawm deuh mahna tiin ka sangawizawnpuite lungrualna no dawm ho turin ni tlakna tur suk chen vel zet a la duh ang tih hun velah kan in atangin phur zet hian petrawl heh lo tak, rah chak pauh leha tlan chak, livar (lever) pawh autawmatik (automatic) ngata siam, Hero thirsakawrin ka chhuak a. Mahse, ka rin loh tak maiin ka sangawizawnpuite chuan hna thawh tur an lo ngahin an leng chhuak ve mai mai hman ta lo hlawm a. Hrilhhai tak chuan kei, hna thawh tur pawh ngaihtuah ve lo leh hre ve lo, awmna apianga Zawhte ang maia khawi ngam theih zel mi tan chuan hna thawh tur hi a lo vang a nih hi tichung zelin room No.(?)-ah keimah chauh chuan ka thu lut ve ta hnap a.

Ka mamawhte ka chah zawh hnu chuan lungrualna no mawi tak chu duat tak leh thlahlel tak chung chuan kan chelh (dawm) a, Juleat-in “ka dawt ang che” a tih tawngkamte chu hre reng chungin ka dawt (in) ve khalh a. A mak asin, ‘ka then fel tawh che’ ti thin mah ila amah zawk hian min then ve mauh si lovah chuan a ngaihna awm thlawt hek lo le, kan indem phal bik dawn em ni? A zunah ka uai a ni bik lo, ka zunah a uai a ni zawk tawh lo maw!!.. tia ka ngaihtuah mek lai chuan ka thutna room piah (indep) chiahah chuan L-a leh Z-a te thian dun chuan lungrualna no an lo dawm mek niin an ti ti ngaithla reng chung chuan ka hriat theih ang chin chin chu ka lo hmeh tel ve zel a.

L-a : Thian pa Z, tunlai kan hun tawng mek han ngaihtuah hian kan khawsak dan leh nun duh dante hi a zalen ta hle mai. Mihring kan pungin Kohhran leh Biak In a pung tual tual a, inkhawm erawh chu kan tlem tial tial tih theih a ni, member atanga chhutin. Tin, mihausa an tam tual tual a, Zo nun ze mawi, tlawmngaihna a tham ral tial tial tih theih a ni. I lo chhut ve ngai emaw!

Z-a : A ni ngawt mai. Sakhuanate hi kan ngai urhsun tawh lo va, Kristian nun awmzia pawh hriat thiam kan tum hek lo, a awlsam leh a ngaihsam zawnga khawsak kan tum a nih tawh ber hi. Zirlai kan thathnem ngaihtuahin Kohhran leh khawtlangah in-hmang (inpe) kan tlem tulh tulh a, mahni kan inngai pawimawh hlur a, eng thawk chhuak hlei lo hian kan intifing hlur a nih hi.

L-a : Ni e, ka inti-zirlai em em a, kan intifing hlur a, kan nu leh pate pawh tam tak chuan kan zahpui ti tih leh nghal a, aia upa zah derna kan nei tawh bawk hek lo. Kohran leh khawtlangah pawh hian intifing kan tam a, a sawi chauh kan peih a, thawh lamah chuan ‘kei chu’ kan tileh zut zut thin si a, an ninawm mai ni lovin an hnawksak zawk thin a ni. An thu an duh hlur a, an inngai ropuiin sawiselna tur ringawt an ngaihtuah bawk nen. Hruaitu tha, mi rinawm leh taima, huaisen, a hun leh a hmun azira khawsa thiam leh memberte hruai thiam mi fing kan mamawh a ni i tive lo maw thian pa.

Z-a : Ti ve teh meuh mai, Kohhran leh khawtlangahte hian zirlaite hi an ngai pawimawhin an chawimawi fo thin a, thil tha tak pawh a ni. Mahse, zirlaite hian Kohhran leh khawtlang hmangaiha chawimawitu nih an tum lova sawiseltu nih an hreh lo zawk tlat thin. Han ngaihtuah mah la, dikri (Degree) nei tawh Kohhran leh khawtlangah hruaitu an awm meuh loh hi. Kan Lal Isuan ‘Phar sawm ka tidam a ni lawm mi, khawnge pakuateh’ a tih ang chiah kha a ni. Kum tin zirlai chawimawi a ni thin a, mi engzat takin Kohhran leh khawtlangah lawmthu sawina chang hre hlawm tak maw!!

L-a : E… hmuipui pu tih takah i tehkhin fuh hle mai, Evan-ah chhuak ve mai rawh! (an nui dun hawk hawk a. An ti ti chu Z-a chuan a chhunzawm leh nghal a). Thian pa i thu sawi chu a dik ngawt mai, eng hunah emaw chuan lawmthu sawi nachang an la hre hnuhnawh mahna! Tin, lenkhawmnaah thalai an tlem, zai tui tham an awm lo, hla an thiam tlem bawk si, an ti cham chi a, mahni fate chu tir ta nge an ti bawk si lo. Biak Inah ni se thalai inkhawm an tlem, an da leh zo tawh a nih hi tia ang tun tunte pawh hian mahni fate inkhawm tura fuih an awm hek lo. Mite nun hmuhfiah kan tum a, keimahni erawh chu inenfiah kan tum thin lo hi a pawi em em a ni.

L-a : Hm..m.. a buaithlak a nih tawh ber hi. Tunlai thalaiten tlawmngaihna an nei tawh lo, thlan lai tur pawh an awm mumal tawh lo, hlawhfaa intirhte pawh a la ngai dawn a nih hi tia sawi sawite pawh hian mahni fate tir ta nge an ti chuang der lo. “Ruang men ngai a awm” tiin thalai hruaituten inhrilh thin mah ila, nu leh pa zawk hian ‘ani chu a damsam vak lo, a chu ti, a kha ti’ an lo ti zel bawk si. Mi hausa-ten mi retheite tih tawkah an ngai tawh ni berin a lang.

Z-a : Kha.. han tlak ve phawt la… (then deuh suk chung hian an tlak pawp a, tui an inchhunzawm leh nghal vat a). Tunlai thangtharte tlawmngaihna pawh hi hriat thiam a har a, Sakhuana lamah ni se Pathian thu inchuh reng rengin kan buai a. Bailbulte pawh hi a ziaktu aimahin kan chang sang zawk a, kan intihrilhfiahin kan duh duhna lamah kan khalh kawi a nih tawh ber hi.

L-a : A ni ngawt mai, kei tihian ngaihdan ka nei ve a. Biak inahte hian sarmawn (sermon) thupui atan hringnun chawm zo, hmasawnna lam te, tlawmngaihna lamte hi sawi uar zawk se hma kan sawnin inkhawm pawh kan thahnem zawkin ka ring. Sarmawn leh sarmawn lawng lawng, Pathian thu inchuh reng rengin kan phi buai a, kan buai reng bawk a nih tawh hi. Tehkhin thu an tlachhamin a taka nunpui an awm meuh thin si lo tih theih a ni.

Z-a : E… ngawi teh thian pa, kan ti tina hmun leh kan thusawi a inmawi lo viau nan, thil tha hriat chhuah ka nei, Kohhran chanchin kan sawia zarah. Chu chu nan-kat in sak theihna a nia.

L-a : (Meng phawk hra hian) Engnge ni ta, chutia sekibuhchhuak zempui i’n hriat a? min han hrilh ve la, Baptisima (Baptisma) pawh ka chang nawn leh mai nang nge a tulte chuan… kha… hei han lem leh phawt la… hei tui… hei a…!

Z-a : (Nui huah huah chuang hian) A… eng dang chu a ni vak lo va, hriat i chak hle chuan kan hrilh ang che chu, farnute i nei hmel tha si a. Mahse, mizo pa duh dan anga vawi leh khawta hlawhtlin thutna chu a ni lo a nia. Chu i farnu chu a…

L-a : Aw… tunah i farnu tih a hun tawh lo. I sawi tur chu sawi vat teh!
Z-a : Eng lo maw le… ih…
L-a : Eng lo chu engnge?
Z-a : A… ka thu sawi zawh hmain i lo pawtchat a, chawi tur i ni (an nui dun a) Tu’n ka tawng lo huaw lo se… (zawi deuh sap hian) Pastor-a tan hi maw le…!
L-a : (Dawhkan chum pah hian) Ah… thupui deuh i sawi dawn emaw tih nak a lai a, eh… a nih leh Pastor nih chu eng nge a hlawkna leh a awmzia? Vanram an kai ngei ngei dawn tihna nge?

Z-a : E… le… pawlsawm i’n pasi ang a, tichuan Sap tawng i’n zir leh phawt ang a, chu mi hnuah Baibul sikul i kal leh ang, eng dikri emaw i chhipah i chhuang phawt ang a, chu mi hnu lehah chuan Pastor han i dil ang. Pastor i nih hunah tuipui rala dikri lak i tum leh ang a, tichuan… a… i hrethiam tawh mawi ang chu; a chhunzawm dan tur chu!

L-a : A… a ni dawn tak maw, ho deuh vah ka lo ngai a, mahse, kan nungchangten a zir phawt chuan Kawl tawng takin ti-chhia-pauh a ni ringawt mai. Pastor lawn (loan) emaw, tuipui ral lawn emaw kan la a ni ve mai dawn alawm.

Z-a : A… nungchangte chu ‘Upain hmel a siam that theih loh a, nungchang erawh chu a siam that theih’ an lo ti alawm… chu, thian pa ka thusawi chu i ring maw!!!
L-a : ‘RING’ tak zet e!
Z-a : A nih chu ka RING THEI a nih chu! (tih pah chuan be lauh chiah ta le? tiin sabuai-thu-te chu an ko va.
Kei pawh chuan an ti ti bengvar thlak tak chu hre rengin ni lah chuan tlang phenah inch khat vel lekin min lo la nghak a, hmanhmawh taka hmui chuk ri pah chuan be lauh chiah ta le? ka’n tive nghal a.