
World Health Organization chuan kumtin May 31 hi ‘Khawvel Zial Zuk Loh Ni’-ah a puang a. Chutiang zel chuan hriselna lama hmalaknaa a bul thut pawimawh meizialin a khawih
pawi laka inven hi sawrkar tin deuh thaw hian an ngai pawimawh hle a, hma an la nasa.Meizial leh vaihlo atanga siam thil hrang hrangte hian mihringte hriselna a khawih chhe thei hle a. Vaihlo hian kan khawsak phung, kan economics leh kan hriselna a khawih pawi thei hle a ni.
WHO puan danin kumtin mi mtd 5 chuang hian meizial, vaihlo leh a kaihhnawih atanga natna veiin nunna an chan a, 2020-ah phei chuan meizial vaihlo kaihhnawih natna hi thih chhan bul ber a la ni mai thei a ni.Zial leh vaihlo atanga siam thilte hian a zutu chauh ni lovin a khu lo hiptu tan pawh thil pawi a thlen vek a. Lung thisen dawt zim, chuap leh thawkna kawng natna, pumpui na, chaw kawng cancer,chuap can-cer, thli dawt cancer, phing cancer, kal cancer, pumpui na leh zeng thut (stroke) te a thlen thei a , hun lo taka thihna thlentu a ni thei a ni. Nuin nau pai laia zial a zuk chuan nau chhiat, thla kim lova nau hrin, nau te thisaa piang, nau pangngai lo, zang em em hrin te a thlen thei. Nu-in zial a zuk chuan a fa chu naupang thang thei lo, thluak muang tak, lehkha zirtir pawha thiam thei lovah an chhuak duh bik.Zial hi zu lo mah ila, a khu hip ringawt pawh hi tha lo tak a ni. Zial zu-in a thawk chhuah khu a awm a, a meizial kang khu a awm bawk a.A enga pawh hi a tha lo ve ve a.
Chuvangin school, damdawi in, office, bus stand, rail station, bus, lawng leh puipunna-ah reng reng zial an zuk chuan sira mi tan a khu lo hip luh ve a ngai a, a duhawm lo hle a. Chu-vangin heng hmunah te hian zial zuk an khap tlat tawh.Naupangah phei chuan nute zial zuk vang leh mawtawr chuannaa zial khu hip luh ve avang ringawt pawhin ‘zun in na tak’ an vei thei tih (May 23) New Light of Myanmar chanchinbu-ah tarlan a ni. Heng hi nau-pang zun kawng fel loho an zir chianna atanga an hmuh chhuah a ni.Heti ang a nih avang hian WHO hmalakna hnuaiah kan ram pawh hian kum 2006 May 4 khan meizial leh vaihlo kaihhnawih control-na dan 5/2006 a chhuah tawh a.
Meizial zu ve lem lovin a khu an hip loh nan zial zuk phal lohna hmun bikte a ruat a, meizial fakna reng reng pawh media lama chhuah loh tur a ti a.Tihchhuah a khap tlat a ni. Naupang kum tling lo hnena zial hralh pawh khap a ni a, meizial packing-ah ‘hriselna atana a tha lo’ tih warning tar ngei ngei turin thupek a chhuak tha thar leh bawk a. Chuvangin hriselna vawng tha tur hian zial nghei a pawimawh hle a, zulo thei lo kan nih pawhin inthiar fihlim nachang hria ila, puipunna ni lo-ah, a fal emaw, a hmun bik emaw-a zuk hram hram a tha ber.
Thuziak pakhatah chuan , ” I khawhral a nih rau rau pawhin nangma hun chauh kha khawhral la, mi hun chu khawhral sak suh ang che,” a tih ang deuhin “Zial i zu rau rau a nih pawhin i hriselna khawih pawi tur chauhin zu la, mi dang hriselna khawih pawi tir kher suh ang che,” i ti mai teh ang.I zial khu-a mimal boruak ram va tibawlhhlawh kher lo turin fimkhur la a tha ber ngei ang.
Read More @ Tahan Times Vol.1 No.23

Model Nursery School (MNS) hi Tahan Venglai Presbyterian kohhran din a ni a. Kum 2007, March 8 khan hawn tan a ni. Chuti chuan May 18, 2012 Zirtawpni zing dar 8 khan the 5th Graduation Exercise chu Presbyterian kohhran Tahan Venglai Hall-ah buatsaih a ni a. Kumina zir chhuak (degree la) zawng zawng chu mi 25 an ni a, zirlai naupang zawng zawng zat chu 75 an ni.
MNS atang hian naupang 112-in an zir chhuak tawh a. A tlangpui thuin naupang kum 3 mi an nih vel atangin MNS-ah hian an lut tan a. School a naupangte an luh dawn kumah degree an pe thin. MNS hi kum tluana hawn a ni a. Tunah hian kar 2 vel an chawl ang a, June thlaah an lut tan leh ang.MNS-ah hian zirtirtu 4 an awm. An hotunu chu Pi K. Rohlupuii a ni a. MNS hian ‘Early Childhood Care Development’ (ECCD) a zawm a. He pawl hi kan rama Nursery insuih-khawm pawl an ni a.
UNICEF hnuaia naupang tana rawngbawlna nei an ni. UNICEF lam hian naupang infiamna bungrua leh technology (naupang enkawl dan) lamah a tanpui thin. Kalaymyo-ah pawh tawng hman azirin zirtirtu bik (instructor) an nei a, Mizo tawng hmangtute tana zirtirtu chu Pi K. Rohlupuii hi a ni nghe nghe.MNS luh fee hi kum 1 tan Ks. 2000/- a ni a, thla khat fee chu Ks. 2000/- a ni thin a, June thla atangin Ks. 2500/- a ni dawn. Naupangte hian form an nei a, Thawhtanni, Nilaini leh Zir-tawpniah te an ha thin. Ei-in lam thuah chuan ni tin sawhchiar an pe thin a. Thawhtanni-ah bean sawhchiar, Thawhlehni-ah vegetable (thlai hnah/rah) sawhchiar, taksa hriselna atan a that hle thu Pi K. Rohlupuii hnen atangin thu kan dawng.


Helam nula in ngaih bik loh hi maw. Chhiar a nuam a, chhiar tu nuamtu a awm bawk a, hriatzauna a ni bawk a. Post tha tak zawng a ni e.
Ava ropui ve. UNICEF hnuaia he tianga naupang tan a nusery school tha tak buatsaih thei hi a ropui lutuk. He tiang hi Nu leh Pa te hian hrechiangin an fate rawn dah vek ta se hnam changkang tak kan la ni ang. Mizoram ho ai mah hian kan changkang dawn a ni. Suahsualna leh mi engemaw mai mai kan awm dawn lo tihna a ni e.
@HT Moya, my my thin hi chu aw… :)
He nu chu a va chhe lo ve, tunge a hming min lo hrilh teh u. 9774569302 ah hian