By Rev. Dr. Ral Buai
Zohnahthlakte rilru leh ngaihtuahna ramah hian ‘politic chu a insawisel thiam leh i inbumthiam’ anga ngaihna hi a awm tlat mai a, thil pawi tak a tling pha a ni. Chu rilru chuan ram siamthatna kawngah dikna aiin mi sawichhiat leh sawsel kawngah a tlan chak tir a, dawt phuh chhuak thiam leh sawisel thiam apiang mai chu hruaitu tlinga ngaihna a hring a, engemaw chen chu ngaihsan an hlawh thin a ni. Mahse dikna hi tumahin an hneh ngai lo. Democracy thurin zalen taka hmanna ramah chuan zalen taka mahni ngaihdan sawi chhuah phalna a awm ngei mai a, mahse chu zalenna chuan dawta mi sawisel turin a zirtir chuang lo tih hi kan hre fo tur a ni. Plitical moraility (dikna) a awm tur a ni a;policy chungchangah chuan zalenna kim a awm a; mi mal taka sawichhatna erawh chu ‘political immoral/ corruption’ a tling a ni. Democracy ramah chuan opposition chu ruling khalhngiltu an ni, policy thuah inbeih a tul a, langtlang sawrkar ni turin a phut thei a ni. Keimah ni tih a nih loh avanga midang tih apiang mai, thil tha an tih pawha sawisel rengna erawh chuan ruling an rawn nih veleh hunah opposition rawn ni vete tan kawng an lo tizau lek a lo ni thin.
“Khawchhak lam chhuak a ni a, democracy politic zalenna a hre pha lo’ min ti mai thei a. Politician kan ni lo naa, ram leh hnamin a tuarzia, kristian ram inti a, dikna leh felnain hmun a chang tawh lo tih hmutu erawh chu ka ni ve ang. Ram pakhatin a hman loh avang emaw, hnam pakhatin a hman avangin emaw ‘politcal morailty(dikna) hi a bo chuang lo. Thudik chu amah chauh pawhin a ding a, huai takin a tawng chhuak fo thin. Politic lama hamthatna changtuten, ram leh hnam tana thatna ngaihtuah anga lang a,mahni invurna hlira khat thin hian, hnam a tichingpen a, dikna a hloh a, mipui rintawkna a bo va, midangte pawh hlemhle tak che turin a fuih thin a ni. In ropui tak tak saa, huan zau tak tak nei a,savings sum tam tak hi kan thawhchhuah a nih ka ring lova, kan ta ni lo kan lak chhuah a nih ka ring a ni. Tawngtaina pindan kan siam atanga kan dil chhuah a nih chuan keia sawi phak chu a awm chuang lovang tih pawh ka hre ve tho.
Zohnanthlak tih tawngkam hi Mizoram tih aiin a huap zau daih a ni tih hi ka tlangau pui thurin a ni. Mizo tih hian Mizoram chhunga awm, Autonomous District pathum tel lo huam chhunga mi chauh a ni. Zohnahthlak erawh chuan ram sawrkar pathum huapa awm, Zoram Khawvel zawng zawng huap a ni. Tak taka sawi chuan, tuna Mizorama cheng, Mizo nihna chiang inti em emte pawh ‘khawchhak chhuak’ vek, chuta tanga thlangtla kan ni mai a, a inpui luahtu zawk chu khawchhak fa an ni mai lo maw? Mizo nihnaa chianghote hian ‘khawchhak chhuak’ kan nihnaah hian chiang tel ve ila tih ka han rawt nghal teh ang. Chu rilru chuan kan inpumkhatna atan kawngro a su viauvin ka ring bawk.
Plitical Party kan tihte hi ram siamthatna tura intiamrualte an ni. Kan ram leh hnam tan kan party hian engtinge hna kan thawh ang? tih hi kan thupui zawk tur a ni. Mipuiin an tana thawhsak thei tura an ngaihte chu min tungding a, kan thawhsak lo tih an hriat hunah an hnukthla leh thei a;chu chu democray hlutna lai tak chu a ni. Sawrkarna rawn changtuten mipui tana thawk anga lang a,mahni invurna atan kan hman phawt chuan mipui bumtu kan ni thei bawk ang. Chu chu kum 1972 atanga kum 2010 kal mek thleng hian Mizoram chuan a hmachhawn reng a, amah Thangkura thuchang takin, “ka lal viau emaw ka ti a, ka aia lal an lo awm” a tih ang deuh khan; rorel lai sawrkar thuneitute aiin mipui hi kan lal zawk a lo ni reng nia!
Rorel lai sawrkar hi an chet chhiat viau chuan opposition tan kalkawng an sial sak mek tih hi hriat a tul ang. Opposition pawhin engvanga opposition rawn ni ta nge an nih? Politic hi insawichhiatna mai a ni lo, ram leh hnam siamthat tuma hnathawhna zawk a ni.


A dik hle mai ka ti…
Post tha tak a ni.tuna Mizoram kan tih a cheng ho te hian chhiar tam ila,kaduh khawp mai.
Tha khawp mai,Autonomous District Council pa 3, Lai/Mara/chakma te an tel lo atih na zawk ah ka ngai,Zohnathlak tih anih chuan an tel vek ang.Mizoram/Lairam/Mararam/Chakma ram etc.kan ram zimte hi i humhal tlat ang u.
mapuia# Chanchinbu chi hrang hrangah “a chhung thute hi editorial ngaihdan a ni vek kher lo” tih an tar thin a, chutiang deuh chu a nih ka ring. Ngun taka chhiar chuan a sawi tum a fiah khawp mai. Article ziaktu hian a huap zau hlein ka hria a, tha ka tih zawng tak a ni.
Ka hre leh si,edit-na hi a awm lo e mi?..lol
Chhiar a nuam khawp mai.Democracy hi hman thiam loh chuan hmasawnna tak2 nei lem lo in a then athen kual ve theih bawk a nih hi!Kan right kan hre hlur hlawm a,kan duty kan ngaihsak leh duh silo a!A nghawng chu na tak a ni.Communist-te hi engemaw ti chhung chu,ram hmangaihtu tak2 hruaitu hnuai ah,a tha zawk mai ang em?tih ngaihtuahna pawh a awm ve rum2 thin.
Mizo tih hian Mizoram chhunga awm, Autonomous District pathum tel lo huam chhunga mi chauh a ni.-(hei hi printing mistake nge? a awmzia ka man chiah lo a)
Mizo tih hian Mizoram chhunga awm, Autonomous District pathum tel huam chhunga mi chauh a ni. tihna a nih chuan ka pawm lem lo.Mizo chu Mizoram district pathum huam chhung a tel chauhte nilo in mizo hnahthlak zawng2 khawi hmun a mi pawh a huam ang!
A ziak tha leh hle mai, hriatzauna pawh a ngahin a rilru pawh a zau ka ti. Sawi duh ka nei nual nain pum lamin sandarh a piah tlat mai..