Nem Deuh Zawkin Le!!!
Published: Nov 13th, 2008 | Posted by: zoin | 123 Views
By: Zalianthanga, Tahan
Puii chuan “Ka nu, chaw hi a rumin nge ka chhum dawn nem deuhin?” a ti a. Tin, a nu chuan “Nem deuh zawkin le” tiin a chhang a. A ziaawm deuh ang chu! Mahse, thil nem nazawng hi a tha lem lo ang. Lei mihringte hian kan inbiak tawnnaah leh chettlatnaah hian tawng kam vin leh rum el-ul aimahin nem taka tawngkam hman fo hi kan sawtpuiin, a dawngsawngtu tan pai a nuam em em a ni.
A ni tak asin, mi inah kan leng a, min lo welcome that phei chuan kan hlim sarh a, welcome that loh erawh chuan chu tider! Sawi zau leh ta ila, heng puipun nikhuaah te, inneih niahte leh lawmthusawinaahte hian khual chhawntu (receptionist) ruat fo hi a tichangtlung lehzual. Chuti lo chuan kal khawm tura kan sawma-te an hawihai lutuk ang.
Prime Minister Arthur James Balfour-a chanchin an sawinaah chuan ‘Pa zakzum deuhin thu a han sawi ve zauh pawhin a lo chhawn vat thin a, a sawi thuipui zel a, a sawitu tan pawha mihring finna tihlanna remchang tak a thlen thlengin a sawipui thin. A inlengte reng reng chu an chhuah leh hnu thlengin a ngaihsak em em thin’ tih hi a ni.
Tawngkam vin leh ngaihno bei lo tak chhakchhuak thin te hi in dam mah se, an tan ni leh thla reng a eng tawh thin lo. Mi hawihhawm kan tithe pawh hi kam tha leh mawi an ren loh vang kan tithei ang. New York Telephone Company pawhin Office hnathawk operator-te chu ‘Good morning, engnge ka tihsak theih ang che’ tih tlukpui a “Number Please” tih ringawt chu lam no thiam turin an zirtir a ni an ti.
Tawngkam khat vangin khaw hmu lo khawpin mite thin a rim thei a, mahse, hei hi a sawt lo hle thin. Life Magazine-in a sawi danin ‘mi kan huat a, kan thin rim a, rilrua kan vei hian; kan nun a hlim lo chauh ni lovin, kan hriselna pawhin a tuar thin.Thinrimna te, thinur te hi lungphu natna (hypertention) chawmtu tha ber, mi tam tak thlanmuala hnuk liamtu a ni’ a ti. Thinrim thawidamna damdawi tha ber chu mihringin a theihna sang ber “Ngaihdamna” hi a ni. Chu chu kan lehkhabu thianghlima kan hmuh ‘Chhanna nemin thinur a tikiang thin’ tih nen hian zemkhat zen, chhul khat kual an ni. Thin a rim pawhin a chhan leh vang chiang taka chhui fiah a tul bawk. Chu chu thu tisaa a chan theina kawng pakhat a ni si a.
Dr. Einstein te ang Supreme Court-a rorel lian berte meuh pawh hian, ’engmah hi a pawng apui chuan an tifel thei lo asin. Thin dam tak leh vawt raih maia ngaihtuah theite chauhvin an harsatnate an hneh thei thin chauh a ni. A ni; A pheikhawk hrui phelh tlak pawh ka ni lo’ tih anga inphah hniamna hi nun ropui a ni. Inchhir leh a sawt tawh lo. Silai leh bomb hmanga buaina chinfel theih leh pawh dawhkan kil hovin tawngkam thain an inrem mai thin. Mit aiah mit; ha aiah ha’ a nih chhung chuan khawvel hi zuahin a awm tawp lo vang; In tawngka chhuak chu chi a al, khawngaihna tel ni fo rawh se tih a ni lo em ni?
Mi an retheih leh mawl vang ringawtin hmuhsitna tawngkam kan tih lan a nih ngai chuan, sual thupha chawia inlemlet leh ngawt loh chuan, kan rulhna tur chu, a thih hnu bakah May thla thleng pawhin i tawngkam chu an theihnghilh lo’ ng. Mi pamham leh mangang kan va tam si em?
Mite dinhmun thlir thiam hi sawi lova mawi a ni a. Henry Ford-a chuan ‘Hlawhtlinna kawng thuruk pakhat chuah a awm ngai a nih chuan, mite thlir dan atanga thil thlir pui thiam hi a ni ngei ang’ a ti. Chawl lovin kal zel ila, Theodore Roosevelt-a, lar em emna chhan pawh, a hnuaia hnathawk a hniam ber chenin a ngaihsak a, an inbula a kal pahte hian thawm a nei thin a, tawngkam nemin ‘In dam tlang em’ a tihpeih ziah thin vang’ a ni an ti bawk.
Aia upa hnial pung pung kan chi hi thehhmeh reha reh a hun tawh. Ka hriat dan a dik lo zawk a ni ang emaw I hria a nih pawhin nem deuh zawkin le. Penh Mutual Life Insurance Commany chuan a hnuaia thawktute reng reng chu ‘ tumah va hnial suh u ‘ tiin thu an pe vek a nih chu! Khawvel hi vawikhat chauh kan hmang dawn a, mi dangte lakah tawngkam dengkhawng leh kha pui pui chhakchhuah fo hi mimal, chhungkua, khawtlang, ram leh hnam thlengin pawi a khawih thei a ni. ’Miin i chunga an tih i duh tur ang bawkin mi chungah pawh ti ve rawh’ tih thu kamkhat vang hian khawvel indopui pakhatna leh pahnihna pawh a lo reh thei hial a nih kha.
Zing i thawh phat atangin tawngkam tha hmang la; nupa karah te, thian leh unau karah te, khawsak a nuamin, lungawina khawvelah kan chuangkai thei ang. Zing ni chhuah danin khua a rawn rel angin.
(Tawng thlahdah mi chuan a ma thang a kam a, Ngaihtuahna fim chuan mualphona ata a ke a pen chhuak thin.)
