By Biakenga
CENTENARY: Myohla khua hi Myanmar Mizote chenna khuaah chuan khaw upa ber pawl niin, Date – 12.12.’12 khian Kum za champhaphak ( Centenary) chu a ropui thei ang bera hman an tum thu; dawn a ni. Sub committee chi hrang hrangten hma an la char char zel a, Mizorama zaithiam tak takte pawh chah chhuah an tum thu; dawn a ni awm e.
MYOHLA IDENTITY :
1. KHAW HMING LEH RAMRI - A khaw sah hun lai hian Mizotawnga khaw hming sak a la awm loh vang a ni mahna, Myohla (Khaw mawi) tia kawl tawnga sak hi an pu nghal ni awm tak a ni a, vawin thleng hian Zofate chuan Myohla kan la ti ta reng a ni. A khaw thlang (ni chhuah) lam ah thlangkawl kan tih mai kawl thenawm an awm avangin chhak ( ni tlak ) lam Chizawl mual lamah inhmun ram an zauh zel a; hun a lo rei deuh va; thlangkawl hi a ram neitu hnam an nihna zawnah sorkarah khaw hming an register meuh chuan, thlangkawl khua chuan Myohla nih an chang ta daih mai.
Mizo ho awmna chu, Chizawl mual ( En- Daing- Kung ) tih hming an puttir ta hlauh thung! Chu hming chu duh em em lem lo mahse sorkar hriar dan a ni miau si a; mahse, a khua leh tuitechauh ni lovin, Myanmar Zo khawvelte hriatah chuan Myohla tih hian hmun a la luah chho zel dawn.
Tun hnai kum hnih kaltaa sorkar thuneihna phei chuan, Myohla thler pui ber chhim leh hmara kaltlang Pi-Daw-Ta kawng pui nichhuahna lam zawng chu, Myohla ( Thlangkawl ) khaw area (ramri) ah an rin luh tir leh thuai mai a ni. En-Daing -Kung (Mizo awmna) chu kawl khuain a zatve deuh thaw an lem zo leh ta a ni ber mai. Myo khawpuifate chuan, Thlangkawl khaw hminga an regeister Myohla khaw hming hian, Mizote awmna En-Daing-Kung khaw hming chu lemzo vek mahse pawi an tih loh tur zia mai chu! Sorkar hian an hria ang tih a hlauhawm zawmah a ni.
Englekhawle, sorkar chuan a thuneihnain khaw ramri leh khaw hming chu eng ang pawhin sawp mah se, a chhunga cheng Zofate thinlung ramri zawk chu eng mahin a khawih buai phak loh bakah, Mizo tlawmngaihna chhawm nung zelin, Century khat zet lungrual tak leh zalen takin ke an la penchho zel thei zawng a nih hi maw.
2. KHAW NGHET TAK LEH MIZO TAWNG TUALLENNAKHUA: Kaleymyo Tahan chhim lam mel khat leh achanve a hlaa awm a ni a, Indopui II lai pawh khan, a khualehtuiten an tlanchhiatsan miah loh khaw nghet a ni. Khaw hlun tak e ti lovin, in zali nufalek an la nihna chhan pawh hi thil dang a ni lo; khaw dang leh tlang ram atanga pem lut an awm ve lo va, tu leh fate in thlaha pung chauh an nih avangin an pung mawh hle a ni. Chuvangin, Mizo tawng lo tawng dang hi Myo khawpuiah hian a leng thei mawlh lo a ni ber mai. Myohla khaw fiamthu thawh hi a sang a, khaw dangte chuan an tuar zo thin lo hi, Myohla ze pakhat a la ni fo.
3. THIL CHHUAK - Tahan phai a Bawkbawnthur (Tomato) chhuah tamna ber khua a ni a, a thar hunlai chuan a tam em avangin, a leilungfate chuan a hming pum pawhin an lam hman lo va, “Bawnthur” tiin tunthleng hian an ko thin. Tin, tun hma deuh kha chuan zu a tam em em a, a hmingthanna pawh a ni nghe nghe; tunah chuan “ChanchinTha” in a um bo zo ta.
4. TUI TLAN - Tahan ho thufingah chuan, “Hmelthat i duh chuan Myohlaah awm la, Zaithiam i duh chuan Pyinkhungah awm rawh,” tih hi a ni tlat. Myo khawpuifate an hmel that bikna pawh hi an tui tlan tuichhunchhuah hi a thianghlim em vang a ni tih hi hai rual a ni lo. Lepanchhawnga pem chhungkaw khat pawh an nu raino laiin, “Myohla tui ngat ka in duh ” a ti tlat a, an pa a thal tir ngat ngat an tih chu!
Tin, a khaw sirah hian, Luipui an tih hi a luang a, Jordan lui tiat zet a nih hmel. Zawl khawsira luang deldel Chiteluipui an tih kha ka hmu vetawh ngai a, Myohla Luipui lakah chuan nep tak a ni. Myohla Luipui chu a thianghlim a, Myo khawpuifate inbualna, insukna leh tuihleuh zirna hmun a ni. Chin Dun luipui a Mizo tuitla chharchhuaktu pawh Myohla val ngat a nih kha! Khaw dang val rual lakah chuan Sahrampa ang hlauh an ni ber mai.
5. ZIRNA LEH THIAMNA - Chin State-ah a khaw milin, Thuklai khaw chhuak mithiam an tam ber an tih ang deuh hian, Myanmar Mizo khawvelah a khaw mila zirna leh thiamna chang sang ber chu Myohla khua a ni, ti ila kan sawi sual em lovang chu maw? Damdawi lam Doctor te, Bible lam Doctor te, secular leh Bible graduate mai bakah Master thleng pha pawh an tamhle a, a detail chuan i sawi tawh lo mai ang. Tun dinhmunah a khaw mila Sikulbuilding nei tha leh mawi ber pawh Myohla an nih tho a rinawm. InternetComputer zirna run leh café pawh hi hmun hnihah hawn a ni a, a khaw mila nei tam ber an ni hial bawk ang.
6. RAWNGBAWLTU - Myanmar Mizo khawvelah Myohla chhulchhuak rawngbawltu Pastor leh Evangilist an tam ber tih hi, “lei hi beng ila kan bengthelh dawn lo a ni ” tih tluka thu dik a ni. Myo khawpuifate hi leilung hausakna lamah hmingthang tak leh chhuan tur awm lem lo mah se, Rawngbawltu chhuah tamna ber khaw awm chhun a nih avangin, an thlarau nun ramah erawh an hausa fuin a rinawm a ni.
7. LUNGRUAL NAN LEH INSUIHKHAWM NANcMEDIA - Khawpuifate ram hrang hrang leh tuipuiral ram hlatak thleng pawhin inzarpharhin khawsa mahse, kum 2010 khan, Myohla Group Mail (MGM)hmangin an insuihkhawm a, mahni hmun theuha chanchin thar an in hriattir zung zung thei ta. Chu mai a ninem, Myo khawpui chhungah thlatin chhuak chanchinbu ( Myohla Khawtlang Meichher ) an tichhuak a, a khua leh tuite tan a bengvar thlak hle. He Meichher hi, USA lamatangin an khawnvartui thunsaktu a awm avangin tun thleng hian a la alh duahtha hle a ni. Editorten tan an la nasa bawk a, Myanmar Zofate thlakip bu zingahchuan a zahpui awmlo pawl a nih a ni ve ngei ang.
TLANGKAWMNA - Mizoramah chuan khaw tam takin an khaw Centenary ropui taka an lawm thawm kan hre fo thin a; tunah zet chuan kan Myanmar Mizo khawvela Centenary thawm nei hmasa ber tur—Myohla khuaah kawl a lo eng ve ta mai hi, i lawmpui theuh ang u. Myohla khaw zia leh a nihna (Identity) tlem kan tar lan atang hian, chhiartuten thil awmze thuk tak kan hmuh fiah ka beisei em em a ni. “An Centenary a hun taka an hman theih nan leh, a lawmna atana an remruat zawng zawng te Lalpan hlawhtlin tir mawlh rawh se” tiin duhsakna sang tak ka hlan nghal bawk.
—thulakchhawnna: Huivalenthiam


Kan khua hi cu ka van hmangaih tak em,,
Hmanni-a ka han zin khan, myohla pawh tum 3 lai ka va leng phei a, mahse, rin ang hehu-in a thang lo ka ti. Kan tleirawl chhuah hlima in tam tak kha a ngaiin a lo la ding fur. Hmelthat i duh chuan Myohla-ah pen rawh… tih khi a dik ang, an nulate an tawih thei en mai… an mipate lah palian sek tha tak2 an tam. Tuivar leh kawlkulh khua hi in leh lo leh khawsak phungah chuan an thang chak berin ka hria. Tahan chu thuhran nise…
Rakzu K chhuahna hmunpui a ni a, changkan ngaihna a awm lo a lom, sazupui bai te, uisa bai te, sachek tui tak te, bawngsarep kanro te, chhuahna hmunpui a ni a. HEngte pawh hi ziah lan keuh tur maw le.
Hetianga Myohla khuain kum 100 tlinna a lawm dawn chu ka lawmpui tak zet a ni. Tluang taka an lawm thei nan leh hlutpuitu thahnem tawk nen an hman theih nan duhsakna ka hlan ve.
Tuna hmasa rakzu chhuahna hmunpui, chanchin tha in ram a lak vek tawh thu hi a ropui ka ti hle bawk a ni, chanchin tha nena an kal zel chuan an changkang zel ang.
Myahla khua kumza a tlinna Centenary chu hman ka cak ve khawp mai. Ka lawmpui a che u ! In khaw thu e eawh in sawi uar deuh in ka hria. Ka lo hriat ve danah chuan Myahla khua hi Mizo khua ah chuan khawhlui ber a ni a mahse khaw thangcho lo ber a ni ti-in. Kan hriat cianna emem chu kan nopan laiah in te kha tun thleng in a la ngai reng.A bik takin Sekan kalkawng cho ah in che tete kha a la ngai reng.building thar hmuh tur a awm lo.
letpanchhuang khua han sawitel kher chu tha ka ti lo.letpan khaw tuiin pawh a tha ve tho.
Heti lai nula,computer monitor vei lam a nui mawi em2 mai,sam buang hi ka duh top!Lum hlumah pawh ka hlawh duh!min lo bengvarsak teh u!Haa..haa!
Myohla khua in kum za a tlinna Centenary a thleng mai tur chu a lawmawm hle mai.
Kan tleirawl, tlangval laiin ka kal ve zauh zauh a, khaw nuam tak a ni. A mi chengte pawh mi puitling tak tak an ni. Sikul kalpui thrian thra tak tak ka nei nual bawk.
Tomato (Bawkbawnthur) han sawi tak ah chuan, kum sawm bawrvel ka nih lai (1975-76?) ah ka nu te nen bawkbawnthur triak (kan huana phun tur) lei tura kan kal kha ka la hrereng a….
Tuihang lui? Myohla khaw kianga luang khan a khua a la hek nasa tawh em aw?
Lung a ti leng khawp mai.
Myohla khua leh a khawchhuak-ten Centenary lawm tak leh tluang taka an hman theih nan duhsakna ka hlan e.