Mizo Tawng Hi!!!
Published on: Oct 28th, 2008 | Posted by: dika | 585 views
By: Zalianthanga, Tahan
Mizo tawng hi tawng hausa (hosa ti lovin) ve tak a ni a, a hmang thiam tan chuan ngaihno a bei em em mai a ni. Amaherawh chu chenna leilung a hrang angin tawng kauchheh pawh a danglam thei hle bawk. Tin, kan chenna ram tawng pawh kan seng lut lo thei lo va. Entirnan (ent) Mizorama awmte chuan a ram tawng (Vai tawng) chu a khung lut nual bawk a (ent. Kuva, lehkha, chabi, choka, kawpza adt…). Kawlrama chengte pawhin a ram tawng, kan tawng anga kan hman a awm ve nual bawk (ent. Miat, Khui, Sanpiauh, Khen, Sababi adt…). Heng bakah Sap tawng hian min chiahpiah hle avanga kan tawng anga hmante pawh a awm nual a, kan tawngina a daih (deih ti lovin) lo leh hman nuam zawka kan ngaih avanga kan tawngpawng hmante pawh a awm ve bawk.
Mizo tawng kalphung pangngai hi a awm ve hrim hrim a, amaherawhchu khaw khat leh khaw khat tawng erawh a inpersan hle thung. Mizoram hmar lam chuan ‘Tualte vanglai’ an tih laiin chhim lam chuan ‘Sailam vanglai’ an ti thung a. Chutiang zelin ‘Kawlthei chu kawiam, Thingfanghma chu nuhnun, Saidawium pawh palang’ an ti thung. Kawlphai Zofate chennaah pawh kan bang bik hauh lo. Tahan lamin ‘Daidep’ kan tih chu Kabaw lam chuan ‘Innghak’ an ti a, Titeng kan tih chu Daidep an ti ve thung. Tin, hun hmasa lamah chuan bumro tih chu khawlhkham sawina a ni a, tun laiah phei chuan pa deuh (cow-boy) sawi nana hman a ni der tawh mai. Lu met pawh hi sam met tia hman tlanglawn a ni zawmah hial awm e. Eng-le-khaw- le sawi tur thahnem viau mah se, Mizo tawng kalphung leh a hman dan tlem azawng i han thur chhuak dawn teh ang.
1. Ai/Lawm/Tuih: Sa-lu hi an ai thin a, in thar emaw, mo leh pass te hi an lawm thin a, Bel thar leh in thar hlan nan ruai hmangin an tuih thung.
2. Bawih/Sal: A neituin a duh duha chhawr leh hralh thei dinhmun awm chu Bawih tih a ni a, lalin hmelmate run a, a mi mante chu Sal an ni a. Tlan chhuah theih an ni a, tlan lova an awm reng chuan bawih an ni thei a ni.
3. Bul/Kiang: Athu ai chuan a bula thutu chu a neitu a hnaih chilh zawk a ni.
4. Bum/Tihder: Mite chhiatna leh awihawm taka neihsak tum hi bum (biak bum) tih a ni a, chhiatna leh hekna tling lo, awihawm taka dawt hrilh hi tihder chu a ni.
5. Chek/Sat/Zai/ At: Hreipui, bawngtuthlawh leh hachhekin an chek thin a, fawng nei chin chemtein an sat thung a. Hriamhreiin a hrut reng rengin an zai thin bawk. Buh kuang chu zai lovin an at zawk thin.
6. Dum/Hang/Mawk: Rawng (colour) dum a awm a, mihring vun rawng sawi nan hang an hmang thin. Mawk (lehkhadena ak tia lam rik angin) hi chu hang nget lo, damkawr (thu) sawina a ni.
7. Kho/Hrai/Fawng: Kho sawina vek a ni nain, kho leh fawng (fawr lam rik ang deuhin) hi thuhmun ang reng deuha ngaih a ni a. Hraierawh hi chu kho aiin a lian deuh hret mai awm e.
8. Insulpel/ intawklawi: Tum lam inang lova inpel, thil pahnih aia tlem lo, insu lova inpel tawn hi insulpel tih a ni a. Thil pahnih aia tlem lo pakhat awm laia pakhat dang awm lo `hin sawina hi intawklawi tih a ni. Inluhkhalh leh inluhthelh pawh hi engnge a awmzia?
9. Lian/ Hraw/ Hrawl: Lian chu nu lian, pa lian angah an hmang `hin a, chhangphut zinga lian deuh hi hraw an ti leh a, chawhmeh siam (siamth ti lovin) zai lepa lian deuh hi phawkphawhraw an ti bawk a. Lian zawk sawi nan hrawl an hmang leh a, Goliatha chu sipai dang aiin hrawl tak a ni.
10. Mawi/ nalh: Thil siam kuthnu leh mihring fuke lam sawi nan nalh an hmang thin a, a dang zawng hi mawi tih hian a huap deuh vek a ni.
11. Puar/ tlai: Ril-tam taka chaw a ei chuan a puar thei a, ril-tam reh thaka ei thung erawh chu a tlai thung a ni.
12. Sek/ phek: Thil a pian dan tur aia ruh tel tul leh char reu ro sawi nan sek an hmang thin (Fanghma pian dik lo a bawkna lai awm ang hi). Thing ti phiar, insawizawi vanga phiar fut mai hi phek an ti thung.
13. Thui/ hla/ sei: Leilunga tehna hla sawi nan thui an hmang a, boruak atanga thui sawi nan hla hman a ni leh a. Taksa nei, khawih theih lam chi sawi nan sei an hmang thung.
14. Tih/ hlau/ rap: A hlauh bera kha zahawm tihna nei tel hi tih a ni a, thihna, natna, harsatna thlen thei, sakei, ramhuai te hi an hlau thin. Hmel hmuh atanga en hreawm hi rap an ti thin. (ent. Pangangin mi rap tih angin).
15. Inkhawtawn lo/ inhamtawng lo: Nula nen induh ve si, innei tura sawi rem hnu pawha tlawlh leh thin hi inkhawtawn lo (khua rel loh) tih a ni a, innei tawh si a, inhmangaih thei thlawt lo (inthen) hi inhamtawng lo tia sawi a ni `hin.
16. Fu: Fu hi ei lovin kan fep thin a, kukuh zarah sava a fu (ri hniam) thung.
17. Bauh/ Boh: Uiin a bauh che chuan tlanchhe mai rawh, Tuboh-in chhu kher suh.
18. Zuar/ Hralh: Kawr i zuar a, cheng ngain i hralh a, i tangka (pawisa) i hloh (hlauh ti lovin) vek elo?.
19. Lei/ leilawn: Lui leh kawra kalna tur dawh kai hi lei (bridge) a ni a, a lawna lawnna (ladder) hi leilawn chu a ni.
20. Kang/kam: Tui hi a nihphung pangngai aia tlem (phai) deuh sawi nan kam (a ri sangin) hman thin a ni a, tui awm lo hulhual hi a kang an ti thin.
21. Mei/ mai: Vawk leh bawngten mei an nei `hin a, chaw chhum nan mei an chhem `hin. Maian pawh an thlak thin. I ho em mai. Lo ti mai rawh. Ka lo kal mai dawn tiin.
22. Tui a hal/ mutthilhchhuak: Tui a hal tih mai turah tui in a hal kan ti lawi a, mutchhuak tih mai turah muthilhchhuakan ti leh thin a. A chuang tlai mai bakah a dik lo a ni.
23. Entirna/ Tehkhinna: Thil tam tak sawi aia hriat thiam nana tlem azawng sawi lan hi entirna tih a ni a; inanna lai nei si a, sawi lan hi tehkhinna tih a ni `hin.
24. Linglet/ letling: A thal tur khup tira a khup tur thal tir hi linglet tih a ni a, a chhunglam pawn lama awmtir a, a hmalam hnunglama awmtir hi letling tih a ni thung.
25. Pawi/ pawimawh, ngaihmawh, ngaihpawimawh: Naupangin (nopang ni lovin) thleng a tikeh a, a pawi ngawt mai. Fa enkawl a pawimawh zia inhrilh ila. Mi kara mei zuk hi ngaimawh tham a tling a, sawma pakhat thilpek hi chu i ngaipawimawh hram hram ang u.
26. Ran/ ramsa: Ina kan vulh reng reng hi ran a ni a, ram hnuaia cheng hi ramsa chu a ni. Mihring hi kan chhuakvak thin a, rannungte hi an vakchhuak thin.
27. Chhim leh hmar/ chhak leh thlang: Chhim leh hmar lam sawi nan; va, saw, sawn, phei hman `hin a ni. Hmun sang leh chhak lam pang sawi nan – khi, khian, han, chho, hman `hin a ni. Hmun hniam lam leh thlang lam pang sawi nan – khu, khuan, zuk, zu, thla hman thin a ni.
28. Thlai chin dan sawinate: Buh kan tuh a, a to va; fu kan phun a, a chawr a. An`am leh chhawhchhi kan theh a, a tiak ve thung. Bal kan ling a, a chawr a; bawkbawn kan kui a, a tiak a; mitthi (mithi ni lovin) kan phum a, thlai chi reng reng kan thlak `hin.
29. Thlai seng lam sawina:
Buh kan seng a, bekang kan vua a; chhawhchhi kan khawng a, vaimim kan kek a, fanghma leh ser kan lo va; banhla kan tuk a, theipui leh sava kan veh a; fu kan thliak a, la kan en a, bahra kan lai a, bal kan cho va, maian kan sik a, rawtuai, chakai, chengkawl leh tumbu te kan khawrh thin. Thangtung leh tum kan kheh a, hruikhau kan hik a, di kan pawt thung a ni.
30. Mihring ran vulh hi leipuiah a kal chuan a lut kan ti a, ramsa a nih chuan sa a chhuak kan ti daih thung. Sazu hi an puang thin a, khaw chhungah ramsain ran vulh a sehin sa a tla kan ti bawk. Damdawi hi a tui leh a mum pawh kan ei vek a. Sahriak hi lu-ah kan thih a, pemah kan hnawih a, taksaah kan chulh thung. Kut leh ke kan sil a, lu kan su a, hmai kan phih a, kam erawh chu kan thuah thung. Tui vawtin pan kan sil a, tui lumin kan zut thin. No kan sil a, a changin a tleuhin kan tleuh bawk.
31. Pheikhawkte hi kan bun ngai a, tarmit chu bun lovin vuah zawk tur a ni. Ni leh engin min kah ngai lova, min chhun zawk `hin .Cycle, Bike, Motor te hi kan khalh chuan Cycle-in, Bike-in, Thlawhnain (nen ti lovin) ka lo kal an ti ngai a. Kawngkate (kongka ni lovin) hi tukverh an ti ngai a; Hei hi lo keng teh tih turah lo king teh kan ti emaw ni. Bawlhhlawh hi peih lovin paih zawk ila, hnathawh hi peih fe zawk tur a ni. Ruang (mitthi) a awm laiin mitthi in tia sawi a ni `hin a, an phum tawh chuan khawhar in tih a ni thung. Mitthi ruang thlak tuk ni hmasa ber chu thlan nghah ni tih a ni a, he mi hnua mitthi puala hunserh hman leh hi thlan thut ni chu a ni
32. Tukthuan tih turah zing chaw, Zanriah pawh tlai chaw, zan thlen hma sawi nan nakin zan tih tur pawh zanin kan ti liam puat a; zan a nih laia zanin tih turah tun zan kan ti vei nen. Vawiin tih mai turah vawiin ni kan la tikher a, a zia lo deuh hle mai. Inkhawmpui pawh kaitawi hretin khawmpui kan tisam et a. Khawngaihthlak tih mai turah khawngaihthlakawm kan tileh a. Nilaithawh`an tih aiin Ningani ti mai ta ila. Ruai atan tih mai turah atanah tih kher pawh a tul hran lova, nanah tih pawh hi ngaimawh tham a tling. Minit (Minute) 5 tih mai turah nimit 5 kan la ti ta deuh deuh. Tun kum ni lovin kumin. . Kum kal ta emaw nakkumemaw an ti thin. Kar (Hapta) hmasa, kar leh ti zelin.
33. Zalenna tia len hi thosi len lam rik anga lam rik tur a ni a, chutiangin thununna pawh lam rik tur a ni. Ram zawng zawng tia zawng a hmasa zawk hi ri hniama lamin a hnung ta hi ri sanga lam a ni tlangpui `hin. Tin, Fapa fingin pa lawm a siam (Sam 10:1) tia pa hi ri hniam, lawm hi ri sang tur a ni bawk. Matthaia 22:2-a fapa tana lawi chaw tia lawi hi ri hniama lam tur a ni. Ngamthlemna tia ngam hi ri hniam hman tur ni awm tak a ni. A hnah pawh uai ngai lo tih hi; bawng, lawi tia lawi lam rik anga lam tur a ni. Matthaia 26:38-a “Ka rilru a lungngai em em… mi venpui rawh u, tih pawh hi min menpui rawh u tihna ni awm tak a ni. Thusawm pek kan tih hi Thupek sawm tih ni zawk awm tak. Kalhlen kut pawh hi kalkahlen kut tia mawi chu a ni maw le.
34. Lal Isua’n tawngyai dan min zirtir angin emaw, Lal biakna emaw tih ai chuan Lalpa tawngtaina ti fel then zawk ila. “Matthaia bung nga ti bul hmuk lovin Chanchin tha Matthaia ziak bung nga han tih kher hian a tifamkim bawk a. Bung nga chang khat leh chang hnih i lo chhiar ang (1,2) tiin leh chang nga atang chang riat thleng (5-8) i lo chhiar ang u” ti ta thung ila. Thuhriltu 12:3-na Kaikun tiha kai hi ri sang, kun hi ri hniama hman tur a ni. Tawngtaina nei turin ti lova tawngtai turin tiin emaw, Bible chhiarna nei turin ti lova Bible chhiar turin emaw, Pathian Thu Thianghlim i lo ngaithla ang u, ti ta zawk ila.Thilpek hlantuin a hnukhar nan an dil leh hlauh thin hi a fel zan lo. Thawh lawm (ri hniam) hi Biak Ina kan pek thin hi a ni a, thawh lawm (ri sang) erawh thianzahoa sum thawh khawm sawina a ni thung. Mal min sawm sak tur chein ti duah ngai lovin mal min sawm turin (KHBT No.89). Ropui rapthlaka inthuamin (KHBT No.24) tih te hi a bumboh (biboh em ni zawk?) deuh em aw!
35. NG / T(tr)
Chawhmeh an kang a, a kan dan a lamdang; Inkhawm banahlo (rawn ti lovin) leng la. Inkhawm an bang tawh. Rulin a chu a, a chuk na hle.Thil a ei sual a, a lua a, a luaktam hle. Khuai zuk a na a, Khawizu a thlum..Heng hi hman dan tlanglawn a ni. Tin, Nghaki nge tih dik zawk ang Hngaki (Ng nge hmasa Hng zawk?) tih zawk hi? Tin, hmana thalai, tawng, tihahte hian a hnuaia chhutdet hi kan hmang mumal ta lo hle niin a lang a, kan la hrethiam zel bawk nen. T aiah hian tr hi hmang ta ila, eng tak ang maw. Entirnan; Trhalai, Mizo Trawng adt… tih angin ziak ve mai ta ila, a rem lo lulai bik ang em le?
36. Thlawhtheihna hi kan thlirin TV erawh chu kan en thin a ni lawm ni. Champhaphak (Birthday) pawh hi kaitawiin piancham kan ti ve mai a. Tleirawl hi hmeichhia sawina ni awm tak a ni a, mipa sawi nan rawlthar (thianghlim tia lam rik angin) hman an ti nain kan hman pawl vek tawh a nih hi. Tam hi a chhe lama hman a ni tlangpui a, thahnem erawh hi chu a tha lam rawng a kai deuh a ni.Chhuat awnga thil tang chu kher la, thlanlung erawh chu ker thung rawh. Mi thil neih hi i lo awt a ni thei, nula tawih deuh i it thu chu sawi lo mai teh..Hmeichhiain puan an bih thin a, mipa chuan an veng thin , tunlaiah chuan kan feng deuh vek a ang ta hle.Ei leh bara ten sawi nan tiltip hman a ni thin a, hri vei leh mihring lam ten (duh lo) sawinan thinhrik an hmang thung.Mei zuk an khap (ar awp tia awp lam rik angin) a, i mit khap (lo kal lawk teh ? tia lawklam rik angin) rawh.
37. Tawng un (idoms and phrases) lam hi tlem azawng han hrut ve thuak ila:
A zual zawpui vailen hlo: A hma aia tam/ropui/zual/ uar sawina a ni a. Bosal hi tibo, theihnghilh, a ngaihna hre lo lama hman a ni. Chham (Uang ti anga lam rikin) hi Ui, mu reng, lei hnuai lal tihna emawah an hmang `hin (ent. chham ang a zal). Chhawlthuai hi inngaina (ngaizawng) te haw hmasa nih hriattirnaah an hmang thin (kawng pengthuamah inchhawl`huai-ah aw). Fa ar ah loh tih awmzia chu falak, fachuang, lainatu nei lo tihna a ni a (ent. Zawngsen tu fa ar ah loh nge maw i nih le?). Hmui (Uichal tia Ui lam rik angin) hi kep, fawmkam, mikawp tihna a ni a (ent. Mawia bialfan tur Sanga’n a lo hmui ta a nih kha). Mumanga hmuh ang chiah, a taka thleng hi Kelchal mangmanan ti bawk.
38. Sa tah chhuak pek chu thil tlem lutuk inpek tihna a ni a. Inremna thu sawi, remna thuthlung sawi nan sa ui tan an ti bawk . Siang tih chu Mizo kawngkapui hnuai lam fit khat zeta thingphel tun hi a ni a, kar pak a ngai thin. Chenna In sawina a ni bawk. (ent. siang a lawi). Sul hi hnim tihna a ni a, hnim kara kal hian a hnu a lo lang thin a, chu chu sulhnu an ti thin. Nupa in`hen, nupui `hen sawi nan thembu sawh rual an hmang thin. Ngaihzawng leh lunglen vanga nat phah (dam lo) hi Zawltling vawn nat an ti thung. Tin, a `ha zawnga insawiselsak hi zulh (critical review) an ti a. Kum khat chhunga ni rei ber June ni 21 hi Lalmanga-nu lawm rawih ni tih a ni a, hlawh rawih ni an ti tho. A engnge dik zawk ang le?
39. Hla thu lamah han pakai ve leh hlek ila:
Anpai(or) Awze = Hnam dang tawng; Chengrang = Silai; Chhingzo = Khum, lehpel, muhil; Fam rolung = Lungdawh, thlanlung; Ngur = Renglal, Lal; Hai ang tar = Tar, upa; (Tar hi theihai kung tar atanga hmehbel a ni). Hai ang thang = thangharh, tho (Hai tih chu thil tih laia chawl tihna a ni a, chu mi atanga harh chhuak tihna a ni). Haulai = Hausak lai, Mi hausa; Hawikawm (or) Phungrual = thiantha, thenrual; Hal lote’n = Inngeih takin; Hel lai = Beisei lai; Kawrvai/nu = Thereng chikhat Kawrnu ham hi a fawn khur hlak hlak a, Bengali nu (Kawrnu) zai nen inanga an hriat avangin a hming an puttir ta a ni. Hla thuah chuan tap, lungleng kur reng sawina a ni. Thangkawrvai an ti bawk. Khiangawi = Khawtuala pasal nei; Khuandim = Khuala pasal nei; Lelte = Thereng hram, Rengchal, Ngirtling; Mi-mang = Miropui, mi chungchuang; Pheisen (or) Darfeng val = Sipai; Laisuih = Lehkhabu; Sawmfang = Buh; Ngir = Tlangram hmun sang; Lawi ang thang = Hmingthang; Bung dawn tuai = Nau duhawm; Kawlkung = Kawlkila chhum dum zam; Thinglen buang = Thing hrim hrim sawina; Ruangbualna = Inbualna, tuikhur; Thangril = Zanreh muttui lai; Vang (Van) khua = Chenna khua;
40. Mizo tawng danglamna leh a hausakna han zakzeh leh lawk ila. Thumal pakhat hian awmzia thahnem fe a fun tentun a; Chhang a ban, inkhawm banah, Tahan atangin Tuingo kein a ban, hna a`angin an ban, in tinin ban tam tak a nei, i ban a sei, an hlo thlawh chu tlem an ban, i ban phak em? tih te hi a ni a. Tin, tawngkam azira a sawitu nihphung hriat thei a awm nual a, patkhat chuah tarlang ta ila; pa te lam chu: a kal chher chher, de de, hnek hnek; pa laihawl chu: a kal hnak hnak,chhar chhar,nawl nawl; pa lian deuh chu: a kal chhur chhur, du du,hnuk hnuk tiin.
41. Mizo tawng ziah danah hian thuhma bet (prefix); Ent. in, a, ti(tih) leh thuhma tawpa bet (suffix);a, ah, in, ho,sak,san,tu, adt… a awm nual a, a nihna dik taka vuah fuh loh phei chuan a awmzia a bo thei a ni. Tunlaia kan ziah sual tampui chu Nl.,Tv., ahte hian fullstop kan dah ngai lo va, Pi leh Pu- ahte hian kan dah leh lawi si, a dik lo huhual a ni. Tunhnai lawk khan kan mithiamten thu then dan an siam tharah chuan; thupha chawina, thuhnuai rawlhna, eng zat, khawh ral, phur rit, relh ru, tha famkim, dai fim, eng pawh ni sela tiin an siam rem ta a ni.
Tlangkawmna
Ni e, Mizo tawng thumal hi 23,264 zet a nia, nitin kan hman (hmang ni lovin) hi chu beitham tak a ni. Khawvel changkannain a hrin chhuah thiamna chi hrang hrang avangin kan tawng hman pawh an inpawlhsawp ta ve ang . Eng-le khaw-le Mizo tawngin a daih lo chin chu hnam dang tawng seng lut ve mai ila. A awmsa vawn that a, tawng thar lak thiam hi kan tih tur a ni lawm ni? Heng: President, Committee, Building, Ball-pen adt.. te hi chu Mizo tawngah a chang der tawh mai a. Hmanraw hming thar a piang zel a, chuti rualin tualchher tawng (slang) pawh a piang zel bawk. Fawr ang, a tha bon tawp, nguar ang, bawk lo, a chi nang, i a ta em ni? adt…(etc. hi a dawtte adt..tia hman a ni).. pawh a hmangtu azirin awmzia a nei thui thei hle ang. Tun laia kan chin thar; ka lo kal tum, i lo leng tum em? tih te hi chu, tawng hmahruaia kan rawlh fo i hria em? tih tluk ang vel hian ngaimawh tham a tling a ni. Mizo tawng ziah chungchangah kan uluk a tul sawt hle. A thluk leh zawm leh zawm loh tur chuangchangah pawh kan mithiamte len tlak a rual thei meuh lo. Engpawhnise, a ziahsa chhiar kan thiam angin a ziah dan kalhmangah pawh a tlangpuia kan intodelh a tul tak meuh a ni. Pastor leh kohhran upa, mipui hmaa thu sawi thinte tan phei chuan kan uluk a tul lehzual. Internet, Email-a Mizo tawng kan hman chungchangah kan tawngpawng thai nawk nawk a nih ngai chuan Mizo tawng kan tichingpen thei a, chuvang chuan Mizo tawng ziak leh chhiar lamah hian tan i la sauh sauh ang u.
Lehkhabu rawnte
1. Vanpeka, Mizo tawng kalhmang, Literature Fellowship for Youth, ECTP, 2002.
2. James Dokhuma, Mizo tawng kalphung, Gilzon Offset, 2006.
3. F. Lalrammawia, Mizo tawng kalhmang zirna, NBC zirlai Bu III-na, 2000.
4. Zo tawng Dictionary, R.K. Ngurchhawna, Rev. Z.T. Sangkhuma, Upa Lalzuia Colney, Omri print offset. 1997,
5. Ralluaii chhangte, Mizo tawng chikna, Hnamte Press, 2001.
6. Thu leh Hla (Mizo Academy of Letters), March, 2008.
7. Thu leh Hla (Mizo Academy of Letters), February ,2008.
8. Rev. Dr. Lalsawma, Sam, Hla Thlankhawmte, Thufing hrilhfiahna, ATC, 1973.
9. J.F. Laldailova, Bible Thlirna, Gilzom offset, 2003.
10. James Dokhuma, Tawng Un hrilhfiahna, Franco offset press, 2004.
11. R. Thanmawia (Dr.),Hla thu Dictionary, Frano Offset Press, 2004
12. Mizo tawng ziah dan, Mizo Language Committee Book No.1 (MBSE), Synod Press, Aizawl, 2008.
PS: A chunga thuziak ropui tak hi October 18, 2008-a Tahan Literacy Circle-in Seminar an buatsaih tuma an paper chaiho mi a niin tlem-a-zawng chulmam lehhnua rawn vawrhchhuah a ni. Kan dilna anga min rawn petu amah Zalianthanga chungah lawmthu kan sawi e. Ed.

Comments huang a tha leh ta! Lawmawm hle mai.
He thu ziak hi a thain a bengvar thlak khawp mai. Huivalenthiam groupmail-ah pawh ka ziak tawh a, tunhma deuha kan lo hman thin tawngkam/thumal ram danga kan awm tak hnua kan hman tak loh a rawn khawrh chhuak teuh mai. A lunglen thlak angreng hle. “Mizo Tawng Hi” han tih khan topic/issue pakhat anga sawiho deuh turah ka lo ngai a. Mahse thumal/tawngkam lam a rawn hrut kual ta zawka. Sawiho dan tan thiam a harsa angreng ka tia. Thumal a ziakchhuak zawng zawng hi sawiho sen a ni lo mai thei a, mahse tawngkam pakhat chauh ka han sawichhuak phawt ang a.
“Tahan lamin ‘Daidep’ kan tih chu Kabaw lam chuan ‘Innghak’ an ti a, Titeng kan tih chu Daidep an ti ve thung.”
Tahan lamin Daidep an tih hi Khampatah innghak an tih ka hre ngai lo va, mahse Bangdaidep kan ti a. Tahan lamin Titeng/Piteng an tih hi Khampat lamah chuan Daidep kan ti thin. Heta Daidep kan tih hi English chuan Dragonfly an ti a. JF a dictionary ah pawh dragonfly hi Daidep tiin a inziak.
Ni e, Mizo tawng hi chenna a zirin kan hman dan leh tawngkam a inanglo thei hle. Burma Mizote tawng hman dan inanglo ang bawkin Mizoram lamah pawh chhim lam tawng leh hmar lam tawng hman dan inanglo a tam mai.
[...] Thulakna: zoin.info [...]
He thu ziaktu hi ka chibai phakah a awm si lova min lo chibai sak lawm lawm teh u. A ziak thain keini ang Mizo tawnga pachhe tak leh vai rama khawsa tan chuan thil ropui tak min tih sak a ni. Tawng tih hmasawn leh a tawng awmsa vawn/chhawm nun hi kan mawhphhurhna a ni. Amaherawhchu a tawng awmsa/hmansa rem ta lo riauva kan hriat avanga thlak tum kan awm erawh hi chu a dik ber lo. Engtirnan, HMEICHHIA aiah MINU te. Tin, Mizo tawng chuan ni (aunty) te pasal hi PA kan ti ve mai a Hmar tawng chuan RANG an ti a, Paihte leh Thahdo tawng chuan GANG an ti a, Pawih tawng chuan Tang (pronounce – trang) an ti a. Ni te pasal hi PA ve mai lovin RANG/GANG/TANG ve ta mai ila a mawi zawk awm mang e. Chutiang zel chuan Mizo hnahthlak te tawng atang ringawt pawh hian tih hausak na tur a tam em em a ni. India ram tawnga Hindi an puan khan theih ang anga tih hausak, a bik takin Sanskrit tawng atangin tih kha ziaka dah ngei a nih kha.
ZOInfo is somehow nice, Touch News from ZO Community in Burma, India, as well as Global at PUZO Site, http://www.pu-zo.com/
Mizo tawng hi ka mother language a ni. ka hlut hle a ka tan tawng dik taka tawng theih hi ka zir mek bawk ani. Mizo tawng hi Mizoram leh Burma a mizo awm te hian kan theih tawk chhuah a kan tawng humhalh leh ang khat tura siam hi kan mamawh in ka hria.Leh lam ah chuan kan Mizo civilization hi a la naupang a vang hian hun rei kan la mamawh turah ka ngai tawng common standard nei tur chuan.Mizoram a kan unaute hian an tawng kan hriat thiam mei loh vaitawng an seng luh te hi Burma Mizo te tan danglam tak a nia kan han hrethiam mei lo(engnge an sawi) hi an hrethiam chiah lo deuh thin a,”engahnge Mizotawng anih si”, an ti mei thin.Chuvang in kan in hriat thiama kan tan tlan a pawimawh ani berin ka hria Mizotawng dik nei thei tur chuan.
Ziak tha vung vung hle mai. Tawng hi chu a pung zel a, Mizo tawng pawh zohnahthlak tawng infinkhawmna belpui anih miau avangin hmandan te, tawngkaichheh te kan nei nual a tha khawp mai.
[...] leh hla lamah inphir (Khawnge i phirpui teh?) tia koh hlawh mai thin, Lalhmangaiha leh Zalianthanga(Mizo Tawng Hi?)-te’n TLC Seminar buatsaih ti changtlungtu ber zinga mi, Paper chhenfakawm tak an pengparh [...]