By: Tv. Lawma, New Zealand
Mi rilru hneh hi thil awl-ai lo tak a ni a, a chan tha zawk, nihna sang zawk, a hosa zawk, a fing zawk, dinhmun tha zawk,etc.. nih avanga mi rilru va hneh mai hi a theih ngawt lo a. Mi rilru kan va hneh tum-a-te kha, an thiltih tha lo hle, mawi lo hle, at-thlak hle thin mahse kan va sawisel sak chuan tih dan tha eng pawh va hril mah ila, tlawmlakah an leh nei a, an rilru hneh a har hle thin a ni.

Mi rilru chu engtinnge kan hneh tak ang le?
Mi culture, an eiin, an nunphung, an sakhua,etc.. te sawisel mai lovin, hriatthiamna nen fakmawi sak a tul hunah fak ila, inngaitlawm leh tawngkam thain bia ila. Kan thusawi nena inmilin nung ila, dikna leh rinawmna hi vawng nghet tlat bawk ila. Miten min tanpui aiin mite tanpuitu nih tum reng ila. Mite ber pawn thusawi se an thusawi ngaihthlak sak ila, thil kan hrilhfiah or zirtir pawn rilru sei tak nen ngaihthlak nuam thei ang ber turin aw-rawl leh an san lam hi hmang u-luk ila, chuti chuan miten min lo kawmngeih ang a, min lo ringngam ang a, min lo zah ang a, mi rilru pawh kan hneh thuai thuai ngei ang.

Inpumkhatna:
Ram inpumkhatna leh lungrualna awm lohna chu ram nuam a ni ngai lo a. Hnam inpumkhatna nei tha lo chu an changkan ang turin an changkang thei lo va, in nghirnghona a tam duh. Chutiang zelin kohhran inpumkhatna nei lo chu kohhran nuam a ni ngai meuh lo va, a keh te pawh an kehdarh duh ngei ngei. Veng chhung inpumkhtna tha lo chu inrel leh innghirnghona a tam duh a, veng dang pawn an zah lo duh deuh thin. Hna thawhhonaah pawh inpumkhatna leh lungrualna a awm loh chuan hna thawh a nuam lo mai bakah, hna a nih ang turin kan thawk tha thei lo thin.

Hetiang anih avangin engkimah inpumkhatna hi a pawimawh hle a, kan inpumkhat theina tur chuan mite hriatthiamna, infaktawnna, inzahtawnna, inpuihtawnna, rinawmna leh diknate kan mamawh tak zet a ni.

Inpumkhatna kan neih theihna tur chuan midangte thiana kam siam a pawimawh hle a, thiana kan siamna tur chuan mite rilru kan hneh hmasak a tul hmasa a ni. A chunga mi rilru hneh dan kan sawi ang khian mite rilru hneh kan tum ang a, thianah kan siam ang a, inpumkhatna tha zawk a lo chhuak ngei ang. Keini Zofate hian hnam pum huapin inpumkhatna tha zawk kan lo neih theihna turin kan tawng theuhte hi inzah sak ila, kan culture theuhte hi inhlut sak tawn ila, a chantha zawkten a chan chhe zawkte hmusitin hnuaichhiah mai lovin a tul dan ang zelin intanpui tawn ila. A chan tha zawk leh a fing zawkt’n a huikhawm lam hna hi hma lak tum hlawm ila, pa ber chan chang a hun pawn, pa ber ang chanchang theih tum bawk ila. Kan unaute nunphungte hi zir chiang ila, khawngaihna leh hmangaihnain dawhthei takin kan intanpui tawn a, kan hriat lohte inzirtir tawn a, pakhat leh pakhat inzahtawnin infak tawn ila, an rilru kan hneh a, thian thaa kan siam chuan tun ai hian Zofate hi kan lo inpumkhat lehzual ngei ang.