By: Moses Fanai, Tahan
Thuhma: Khawvel hi hmuhdan tam tak a awmin, hrilfiahna pawh tam tak a awm a. Mahse, he article ah chuan Khawvel hmuhdan leh hrilfiah dan thar sawi lan kan tum ang. A hmasaberin khawvel hi eng nge? Mithdawivai khawvel tih reng reng hi eng nge? Tih lam kan thailang ang a, a dawtah He mithdawivai (lemchanna) khawvel danglam rengah hian engtinnge kan dinkhawchhuah ang? tih lam kan thlur ang a, a tawpnaah tlangkawmna kan siam ang.
Mitdawivai Khawvel:
Mihring hi eng mah lo ata rawn piangin khaweng kan hmu tan a. Tah leh lungngaihna tlakbuak reng rengin hun kan hmang a, a karah hlimna lem, derna nun kan chen a, lungkham nei reng rengin hun kan hmang. Khawvel hi a danglam reng, a pawnlangna inher reng, mahse a tak ram ngai reng si a ni. Tun khawvela incheidan thar chhuak apiang lah hmasanga lo chin than tawh han kaihthawh leh kawihthar mai te an ni nawk a, (Entirnan) etn: nunphung, in cheidan, suangtuah dan… adt., lah tun hun nena inmil tura kaih danglam hlir a ni. He khawvel hi a pangngai reng tih chu khawvel nihna bo lovin a la awm reng tihna a ni.
Finthiamna sangzel leh nunphung inher danglam zelin kan khawhawi a sawinghing nasa hle a, chu chuan khawvel thlir dan thar a rawn hring belh zel a ni. Khawvel hi mitdawivai khawvel han tih hian a sawilan tum chu, takna neilo derna, a lem mai a ni tih hi a ni. Etn: Tarmit dum (sun glass) hi nisat vanglai in bun ila, lum lo ang maiin kan awm. A chhan chu kan khawhmuh dan kha tarmit avangin a danglam a, chu chuan a nihna tak ang lovin kan khawhmuh a dawivai vang a ni. Engkim mai hi kan duhdanin awmtir kan duh a, thuamthil, hmanrua hran hran hmangn dawivai kan ni a, chu chuan takna neilo, derna, lemchanna hringnun a rawn hring chhuak a ni. Kan engkim mai hian tak na a neilo a chu chuan derna nun, dawntawi lungmawl tam tak min hring chhuak mek zel a ni. Eizawn’a ah pawh kan derna nun pai’n , diklotak in kan che thin. Zirna ah lah ho lamtak in khua dawntawi tak in kan awm a chu chuan kan thlah lo la kal zel tur te tan buai na kan chhek khawm sak ruiha. Mitdawivai na hlir hi kan khawvel thlir dan chu a ni.
Mitdawivai khawvel atanga A Tak Ramah:
Derna khawvelah hian chengin awm mah ila chu ta tanga a tak ram thlenna tur chabi a awm. Takna khawvel luhna atana pawimawh ber chu kan khawvel thlir dan thlakthleng hi a ni. Kan lemchanna nun, mitdawivai nunphung hi thiatin, khawvel danglam lohna tawmin TUN nun dinthat a ni. Hun kaltawh ami kohkir kan chak emaw, kan hmalam hun atana kan beisei leh nghahhlelh avangin eng mah hlawkna kan hmuh phah lo. Hman chu a liam tawh a, nakin lah hriat chian nilo chu, eng thatna mah min thlen lo. A pawimawh ber chu TUN hun hi a ni.
Kan TUN hun hian kan hmakhua tur min hril sak a, engkimah TUN ngaihpawimawh a hun ta hle. Zirlai ten duhna thinlung, inelna thianghlim hmanga hma an lak chuan derna nun atangin an nun an siamtha tihna a ni. Eizawng ho in diktaka thil kan tih chuan kan hmakhua a var hle ang. Kan nuna bei tlat Mitdawivai khawvel thlir dan hi nitina a tak ram thleng tur in MAHNI hian mawh kan phur ber. Mahni chauhvin kan nun, khawhawi, rilru sukthlek dan leh adt., kan siam tha thei. Tum sa ruh nen a, kan TUN hun dik taka kan hman that chuan a tak ram kan thleng ang.
Tlangkawmna:
Mitdawivai khawvelah lengin vakvai mah ila, dik duhna thinlung kan neih chuan khawvel takah kan chuangkai ang. Tu pawh diktaka awm a, feltaka ti a, lo la awm tur chhuan lehzelte tana thlir rana kan tha, hun, chakna, finna leh thiamna te kan hman chuan mitdawivai khawvel ata khawvel takah kan chuangkai thei ngei ang. A pawimawh ber chu midang nilovin MAHNI hi kan ni. Kan chenna mitdawivai khawvel hi engtinnge Khawvel takah kan siamthat ang? I inenchiang teh ang u khai, Zofate hian.



Tuziak tupa chu,…. sign thar a va hmang fuh ve! Entirnan tih nan Etn ati, Adangte tih nan adt a ti le zel a, hman zel a tha ang. Mitdawivai Khawvel han tih dup chu kan khawvel hi a van hmu danglam bik awm em? Rinai thu a fun ve ang reng.