By: Tv. Joseph Saia, Qatar
USA Election chu a zo fel der mai a, mahse Election phenah engtenge awm a, President tharin engtenge a buaipui hmasat ber tur ni a, engang harsatna te nge a hmachhawn nghal dawn tih teh kan rawn buk kual leh dawn a ni. Awle, US president tharin a buaipui hmasak ber tur te chu Foreign policy, Middle East, Latin America leh Energy te a nih hmel a, chubakah buaina tam tak a kovah a bat nghal dawn a ni. Chung zinga a pawimawh zual bik nia lang te chu Clim Russia, Iran, Iraq, Israel leh Palestine, Globalization, Americas, Oil Shock leh Climate Change te an ni. A hnuaiah hian McCain-a leh Barack Obama-a te policy inanlohna te i han buk kual teh ang u.

McCain-a Policy te
1. Russia- West ramten Georgia-ah an sipaite an dan tlat tur a ni. Russsia chu G8 ( Khawvel hausa ber ram 8) atanga paihthlak a, World Trade Organization (WTO) nena an inzawmna pawh tihchat tur a ni. Chubakah Georgia leh Ukraine ram te hi NATO member-ah a rang thei ang bera pawmluh nghal tur a ni.
2. Iran- Economic sanction hmanga nasa zawka hrem tur a ni. Iran neclear danbeh nana tharum thawh mai chu a tha ber lo.
3. Iraq- Iraq rama US sipaite dah reng a, withdrawal hun tur timetable pawh neih rih loh ni se.
4. Israel leh Palestine- America in kum rei tak a lo Amen pui tawh Israel chu Amen pui zel a, West Bank ramri nena indaidanna kulh sak tanpui a, hma lakpui zel.
5. Globalization- NAFTA(North Americans Free Trade) a Amen pui thlap a, khawvel sum indawntawnna kawnga daltu (barrier) zawng zawngte thiahdarh vek a ni. Export thanglian zel hian dollar rate a tihniam a, leiba nena inhmachhawn reng ngai dinhmunah min siam. Americas- Bush-a policy humhalh zel a, Plan Columbia leh Merida Initiative dan anga drug leh retheihna tih reh a ni. US nena ramri zawng zawnga security tihphuisui zel a, US illegal immigrants zawng zawngte Path Toward Citizenship dan anga khua leh tuia pawm te a ni.
6. Oil Shock- Hman phal loh Offshore te chu khapbet tawh lova, oil leh gas tihchhuah nana hman ni se. Kum 2030 chhunga neclear plants thar 45 din belh. Energy humhalh hi US mipuite tana thil tul ber leh pawimawh ber a ni.
7. Climate Change- Khawvel puma an buaipui Greenhouse gas emission chungchangah China leh India ten tan an lak tak tak a nih chuan US pawhin nasa takin a ngaihtuah ve ang.

Barack Obama-a Policy-te
1. Russia- Georgia buaina chu Russia nena inhmachhawna chinfel chi a ni. Hun rawn kal zela US leh Russia inkara buaina a sosan lova, indawrtawnna tha zawk a awm theih nan Washington leh Moscow te chuan hamthatna an zawng zel tur a ni.
2. Iran- Engpawh lo ni se, Iran ram hruaitute nena dawhkana inhmachhawn phawt a tul a ni, mah se Iran neclear danbeh nan chuan tlang tak leh huai taka personal diplomacy hman hmasak a, nasa zawka ecomomic sanction hman chu thil pawimawh hmasa a ni.
3. Iraq- US sipaite chu thla 16 chhunga kohkir (withdraw) vek a, a then Afghanistan-a dah leh nise.
4. Israel leh Palestine- Isrel leh Palestine inkarah USA-in remna a thlen theih ngei beisei a ni. Gaza-a Hamas Movement ten tharum thawh an ban hma chu Israel ten “Kan indawr thei lo” an ti hmiah a, chu chu Obama policy chuan a remtihpui thlap.
5. Globalization- Central Americans Trade Agreement chungchangah rem a ti lo. NAFTA chungchnagah erawh chuan thutkhawma sawiho lehngei tur a ni. USA-in Trade Agreement a neih sa tawh chu dik tak leh zalen taka kan hman chuan US company te chuah ni lovin, hnathawk mite tan pawh hamthatna ropui tak a ni.
6. Oil Shock- USA-in khawnvartui chungchanga ram dang import a rinchhan tlat hi stockpiles hmanga kum 10 chhunga tihtawp tum a ni. Motor-a disel leh patrol hman aiin ransa emaw thingkung emaw atanga lakchhuah (hybrid) hmang motor siamchhuah a, tihkhat lehzel theih energy ( renewable energy) siamchhuah bawk a ni.
7. Climate Change- Greenhouse Gas Emission chungchangah USA-in hma a hruai ang a, kum 2050 chuan 80% tihtlem theih tum a ni. икони

9 Comments

  • Rualchhina Vangchhia says:

    Mipui hi mi a awm khawm kan ni duh hle. Miin thu eng pawh sawi se,
    beisei tihsan vak loh a tha ber. Obama hian experience ala nei tlem hle a. A sawi thiam mahse a thawh a thawh a thiamlo hle mai thei.
    Foreign policy-ah phei chuan, a chimchin a sang lo hle tih alang thei.
    Radical change a thil tichi hian hum sual an dai fo. Kawlram pawh Ne Win-an retheihna leh harsatna tawp in tai awmlovah a hruai a lut a nih khi – radical change result ani.
    Tin policy hi tha mahse, mihring kan that loh chuan siam thatna hi a awm mai thei lo. Mihring kan danglam a ngai. Obama a lal avangin
    US mipui leh sum leh pai thuneihna vuantu sumdawnna society ropui \
    taktakte hi an piang thar chuang ang em?
    Harvard University-a Law Professor in a ziak kha, ka pawm hle ani.
    Mihring thinlung siam that a nih loh chuan, ram economics din hmun
    siam that hi nasa taka beisei tur awmin ka ring chuang lo. US-ah hian eng pawh thawk dawn ila, application-ah hian fill up tur a tam em em a. Advertisement tha leh it awm em em a an siam te hi ngun takin
    chhiar ila, applicant tana hlawk leh tha awm em em hian an siam a.
    Mahse a tawpah hian ziak tetak te leh sin bik tak mai hian, an mahni
    kan beih let theih lohna turin dan khirh tak hian an in delhkilh tlat zel
    tih in hmu ang.
    India ramah khan Vai hi an phakar kan ti thin a. Pawnlang leh lang nghal mai turah pawh dawt sawi an hreh lo. US-ah erawh chuan thuk zawkin, an mahni hlawkna turin sum leh pai power vuantute hian mi ei dan chu an lo nei ve tho a ni.
    Tun tum economics tlakchhiatna pawh hi, ngun thluk tak leh ril taka kan chhui chuan, Bank Company te rinawm loh vang leh mipui an cheat vang a ni zawk. Obama a lal avang hian heng mihausa Company te duhamna leh fin vervekna a tawp ang em?
    Ka tupa naupang tetakte grade 1-a zir tan mek chuan “Obama chuan naupang a that vek dawn a ni lawm ni?” tiin hlau thawng tak hian a sawi a. Pu Mccain-a hi pro-life a ni a, Pathian thu lamah conservative a ni a. Obama chu liberal a ni a. Obama interviewnaah “Sakhua leh sorkar hi engtin nge i tih dawn?” tih zawhnaah khan “Mipui duhdanin ro ka rel ang” a ti a. Mahse mipui duhdan apiang hi nun kawng dik a ni chuang lo tih hi Bible-ah leh history-ah vawi tamtak kan hre tawh a.
    Mipui duhdan anih ngawt avangin thu diklo hi a thudikah atang thei bawk hek lova, thilthalo hi thil thaah a tang chuang hek lo. Thuk dik leh Nun kawng dik neitu, mipui leh mimal tana zalenna neitu chu Pathian chauh a ni a. US constitution hi founding fathers te’n, Bible principle a in nghata National Statute an lo siam tawh angin bawkin,
    Obama hian Pathian hnen ata finna Solomon-a anga thahnem ngai taka zawngin, US a kaih hruai chuan, chu ang tluka hlawh tlinna chu
    kawng dang a awm lo tih hi a chiang a ni.
    Pathian hnenah chauh kan President thar hian finna zawngin thingthi tam sela, Bible atangin zawng bawk se, chu chu US tan a tha berin a tan kawng himdam ber a ni reng ang.
    vrc

  • sam says:

    Pu Thena hian a ti zo duh lo ni lovin, a ti zo hman lo a ni zawk. Tuna Aizawl in Lengpui airport kan neih theihna pawh hi pu Thena sawichhuahsa Lalthanhawla’n a rawn chhunzawm mai a ni. Hei pawh hi a nuam tawl nana a pawimawh em vang a ni. Delhi ah in leh lo a nei a, mi rethei ho aiin mi hosa hovin an mamawh tlat a lawm. Bairabi hydel project tel lo hian an ni VIP chinte chuan power nghei hek lo. An rilruah dere pawh a lang pha lo. Obama leh Zoramthanga an in ang kan tih nachhan chu thil ni thei lo tur an promise nasa lutuk. Pu Zorama pawh hian a term khapna a campaign au hla ah Mizoram hi Switzerland of the east ah ka siam dawn a ti a, nai tak a ni ri nghawt.

  • paenga says:

    comment khi ka pawmpui zawngtak a ni.E taka Bible code leh Obamachungchang http://www.setansrapture.com/obama.htm kha a thiamin han post teh u,ka post thiam silova,ngaihdan thawkhawm liam 2 chhiar a chak awm a lawm le.

  • muana says:

    ka ngaihtuahna a tang chuan Mr Obama hi a ropui a, mahse zoram politician anga a policy thenkhat hi chu a zuihral ka hlauh pui ve tho mai

  • Puibawiha says:

    Obama leh McCain chungchang Pu Mawitea rawn sawi hi a ka pawmpui zawng tak a ni. Tin, Obama chungah mipuiin beiseina an nei sang zawk tih chu a hriat maia.
    Mizoram politics nena han khaikhin ve em hi zawng a kar a hla deuh chu a ni. USA hi chu an President te hian inthlan laia an policy an auchhuahpui hi tihlawhtling turin theihtawp an chhuah zel niin a lang. An hlawhtlinna chin a thui leh thui loh chu thu hran nise.

    Ka patea hi Assam Regt. pension, tawngtam lo, ngawi renga PC ruh em em mai a ni a. Pu Thena hi a tha a ti a, a thatna em em sawi tur a neih phei zawng ka hre lem lo va. Bairabi hydel project hma a la kha thil tha tak a ni a, mahse a hun chhung zawngin ti zo duh bik silo va. Cong. lahin bill tam tak an la chhuak tawha tiin an chhunzawm duh bik lo kha a nia. Lalthanhawla leh Zoramthanga ai em chuan Zoram hma chu a ngai deuh em aw a tih theih. A tar tawha tling leh sela, a thih hmaa nasa taka thawh chu a duh ngeiin ka ring.

  • sam says:

    Mizorama kan experience kan sawi ve lawk. Election laia pawisa nghah leh huai tak taka tawng pap papte, tawngkam thiam vanga mi influnce thei deuh ang chi hi, an han run chiah chu eng ual an ni duh lo khawp mai, min ti beidawngtu mai an ni duh. Tawngkam thiam lo ve tak, a sawi tum pawh sawi fuh hlei thei lo, lo ngaih ruatpui tul ang chi hi an fuh duh viau. Entirnan, pu Thenate hi Zoramah chuan kan mi ngaihsan ber pawl a nia, a tawngkam thiam thu an sawi ka hre ngai lo, huai tak tak thu a sawi pung pung pawh ka hre ngai lo. Mizoram tan rohlu tam tak a lo tih tawhte hi a sawi uar thiam lo ve khawpin ka hria. Obama chu nise a tih aia nasain a sawi thiam nghawt ang, khabe a sep thiam ve em mai. Obama leh Zoramthanga an in ang. McCain leh Thenphunga an in an ka ring bawk.

  • Mawitea says:

    Mipuiin Bush-a (Republican Party) an kham em em laiin McCain a Republican party aiawhin a rawn dingchhuak a. McCain atan hian Republican hmel tihmawi leh Republican party tih tlin leh hi thil harsa tak a ni. Chutih laiin a khingpui atan Obama-a Democrat party atangin a rawn ding chhuak ve hlauh mai bawk a. Mipuiin Bush-a kaihhruai Republican Party an kham em em lai a ni hlau bawk a Obama tan hian chance a tam phah em em ni pawhin a lang.

    Midang (Obama ni lo) tupawh Democrat party atangin rawn ding se an tlin tho a rinawm. Heihi Obama-a vanneihna nite pawhin a lang bawk. Tin, mipuiin Obama an beiseina hi a sang em em a, amah pawhin a intiamkam nasa bawk. Chuvangin mipui beisei ang em em hi chuan a hlawhtling em em lo mai thei bawk. Achhan chu experience a la nei lo va, tawng lam hi a chak ve deuh bawk nen. Engpawh nise i lo thlir phawt ila, hunin a hril ang chu. Engemaw ti kawng tak chuan US hmel a siam danglam mai thei. Inthlan hma a a thusawi huai ang em em khan a sawi huai ta lo tan bawk. Thu mai ni lovin a tak ngeiin a hmabak ko tak tak a han hmachhawn ngat anga, a insawi ang em em chu a ni lo mai thei.

  • sam says:

    A sang em a ka phak lo ani, tih ang deuhin Obama hi a tum ang chuan a hlawhtlin ka ring lem lo. A bikin Iraq atanga military lak chhuah vek a tum hi ka ngaihdan chuan a theih loh hul hual. Iraq ho pawhin lak chhuah vek hi an duh lo khawp mai. Russia nena in biak phawt tih pawh hi vawi tam tak Bill Clinton-a hun lai atang tawhin an lo tuma, an hlawh chham a nih ber mai. A ni a nih avanga a danglamna tur ka hre tam lo. A colour tih mai lo chu danglamna a nei lem lo.

  • vanlalthanga says:

    kei chu obamaa a policy hi a tha ka khop mai ani hian us leh khawvel hi chu a la tidanglam dawn ani kei ma nghai dan ah, a ngaih tuah na a sang ka ti khop mai, us mipiu te pon leh khawvel chi hrang2 poh in an agree pui , ka ring

1 Trackback or Pingback