LEILET PA

By: Rochhingpuia, Kanan Vengpui (Burma)
Ei zawnna hna chi tam tak zingah leileta kut nghattu dinhmun leh nunchan hi i han zir chiang deuh teh ang. Hnathawh thuhmun vauntu theuh theuhah pawh hian an chimchin a thuhmun vek lo va. Thil chi khatah hian chi hnih chi thum a awm thin reng a. Entir nan; thing chi khat chizawl thingah pawh hian a hnah hmul chi leh hmul lo chi a awm a. Chak atana han hman dun pawh hian a intlo hleih hle a ni. Chuti ang bawkin leiletpa tih hming pu theuh theuhah pawh hian leiletpa ve mai mai leh hming pu zo tak an awm tih hi hai lo ila.

Leilet hna hi mihringte ei hmuhna atana Pathian lo ruahman sa a ni. “Lalpa Pathian chuan amah a lak chhuahna lei chu let turin Eden huan ata chu a tir chhuak ta a” (Gen.3:23). Hei vang hian leiletpa hian Pathian thupek angin eizawn hna a thawk a ni. A chettlatna hmun hmate chu bawlhhlawhin tawphnawk hle mah se, hna thianghlim nihna a keng tlat. Chu vangin, he hna hi hna zahawm nih a tling kan ti thei ang.

Leilet hnaa inbarhtu hian mahni kutkawih/thawhrah ngata intun nun hi a thil tum ber a ni. Hnathawhnaah tha leh zung tak tak sengin a taksa rim hle thin mah se, rilru thianghlim leh ngil tak a put reng avangin a nun a hlimin a eng a thawl reng a ni. Mi chungah rilru chhia a pu ngai loh ang bawkin, a chungah miin rilru chhia pu turah a dah ngai lo va. Hei vang hian bum a sam a, fin thlakah ngaiin miin lo bum mah se, bum theitu nih hi eng lai mahin a thlahlel ve ngai lo. Thahnemngaihna a neih nasat pauh leh mahni theihna a hmang nasa mai a, tu tan mah chimawm leh hnawksak turin a che ngai lo.

A thawhrim nasat em avangin a kut leh kethiahte chu lo ngawt khir khi bir berin a taksa chu lo pawr ther hle pawh ni se, a chhungril nun a tluang tlam em avangin a zahawm ru tlat. Mahni pumpui tan chauha thawh hi englai mahin a rilruk ngai lova, miten a zar an zo ve tur hi a hisap reng thin. Nungcha tinrengte nen an lengza a, leiletpa thawhrahte chu inhnangfak nan an lo hmang vein hlim zai an lo vawr ve thin. Mi zarzotu nih hi a thil hreh berte zinga mi a ni. Tanpui ngaite tanpui turin a inpeih reng a, mi puih let ve erawh englai mahin a ngiat ngai lo. A lo thlawna mi tha ei a duh ngai lova, a phu tawk lawmman a pe thin.

Hna thawh hi ei hmuhna a ni tih hi a thuvawn a ni a, englai mahin a dawngdah ngai lo. Hnathawh kawr hi a uniform a ni a, kawla ni chhuak chhiarin a inbel thin. Awlsam taka ei hmuhna lam a ngaihtuah ngai lova, a hna a sawt zawkna tur leh samkhai, tha bawk sia thawh dan kawng erawh a zawng reng. ‘Sem sem dam dam, ei bil thi thi,’ tih hi a nun zepui a ni a. Mi eng ang pawh a hnenah thleng se, tlai leh puar taka an ei a duhsak thin. Ei in thuah mite huphurhna englai mahin a nei ngai lo. Mite inthlahrunna turin mitmei leh tawngkam mei nei hmante hi a thiam ve loh zawng tak a ni.

Thosi leh vaihmite seh te, vangvat leh saihlit zuk te, ni sa leh ruahsurte chu an hnathawhrah buh lo thar tur mitthlaa cham reng chungin a tuar hram hram thin. Thlawhlaia buh kung hring dup mai chhemdam thlifimin chhim leh hmar, chhak leh thlang atanga a chhem phet siau siaute chu lo neitu mit a lain lung a tiawi hliah hliah a ni. Ke leiei leh ke tinlut natzia natzia hi sawiin a siak lo ang bawkin buh lo tharin loneitu thinlunga lawmna a thlen natsatzia hi sawi thiam phak rual a ni lo vang. Buh seng laia thlantui leh buhmein a taksa pum a bual thip sup supte chuan a thinlung chhungril a thleng pha ngai lo. Hnathawh nan darkar bithliah a awm ve lova, darkar zawng zawng hi hnathawhna hun vek a ni. A tul dan a zir zelin zan khawthim pawh hnathawhna hun vek a ni.

Leiletpa hian mi chunga thil tha tih hi malsawm dawnna a ni tih hi englai mahin a theihnghilh ngai lova, mi chunga harsatna leh phurrit thlentu nih hi a thil hlauh em em mai a ni. Feh kawng leh tui kawng chungchangah mi khawlhkham nih hi anchhedawnna niah ngaiin a lo chhunga kalkawng leh tuikawng awmte chu a that theih dan tur zawngin a enkawl thin.

Hringnun tarlan tak leiletpa nun tlemte atang hian leiletpa hi a belhfakawmin, chhuanawm kan ti thei hle awm e. Heti ang ze tha leh duhawm hi eng hnaah pawh kut nghat ni ila kan nunpui thei a ni. Leiletpa nun zemawi tak mai hi Lalroutmawi pawh khan a lo hmu ngang a ni ang chu. A pasal duh zawng a sawinaah leiletpa zu thlang ve tlat a.

Mahse, leiletpa rimtu a tawng lo nge ni, a dil loh zawk malsawmna a dawng ta zawk a nih kha. Tun hma chuan leilet hna hi thawh thiam dang nei lo mimawl zawkten kutnghah nan an lo hmang thin a. Chu vangin, mi tam takin mimawl thawh tawkah an ngai hial a. Tun laia mi vengva leh thil hrethiam chinte chuan leilet hna hi ngaihsan tawp lova, ngaisangin he lamah hian nasa takin an tlan tawh a ni. Mi hmangchang hria apiangten he hna an thawh hian hlawhtlinna nasa lehzual a lo awm thin. Mitinin nunna bera kan hman buh thawhchhuah hna hi rilru pui bera neiin leiletpa tih hming pu zo tak ni turin tan i’n la teh ang u hmiang.
—-HRB Nov.2011