[Matthaia 1:21]
By: Rev. Lalduhawma, Phillipines
Vantirhkohvin Isua Krista pian tur thu Josefa hnena a hrilh khan, “Fapa a hring ang a, a hmingah Isua i sa ang: ani chuan a mite an thil tihsual lakah a chhandam dawn si a,” a ti a (Matthaia 1:21). Kan Bible-a Krismas hmasa ber hmanna chu Luka bung 2-ah hian kan hmu thei a, chu Krismas lo awm tur chu rulin hmeichhia a tihder a, thei rah ei loh tur hmeichhiain a eina, Genesis 3:13 atangin a intan niin an sawi bawk thin. Suala tlute chhandam nan Krismas hi a lo awm a, Krismas awm chhan chu “Sual laka chhandamna” a ni a, chu chhandamna chu ringtuten kawng hrang hrangin kan nitin nunah kan la mamawh reng a. Chu ti chung chuan, Krismas hi sual laka chhandam nan nge kan hman a, sual tihpunlun nan leh sual tihthangharh nan? tih hi kan Krismas hman dan atang hian ngaihtuah tlak tak a ni awm e.
October 29, 2011 Inrin ni khan kan chenna kiang lawka Robinsons Supper Market chu misualin chhunlaiah an suam a, security pathum leh civil pahnih an thi niin an sawi a. Thil awmzia kan han zawt chiang a, sawitu pakhat chuan awlsam deuh mai hian, “Krismas hun lai vela Philippines ram awm dan a nia,” min ti a. Krismas inbuatsaih dan leh hmuah dan danglam tak a ni awm e. Bial vawnga ka thut laia kan Krismas rorel dan ka theihnghilh theih hauh loh tum khat chu, “Mas ruai kan buatsaih thei ang em? Buatsaih thei ila ruai eng zat nge kan buatsaih theih ang?” tiin rorel agenda ka han kalpui a. Zawhna a lo lut nghal a, “… kohhran tehin ruai eng zat nge an neih dawn?” tiin.
Khaw pakhata kohhran pawh an tlem tha thawh lu tuk a, tlaivar loh an duh si lova, an zai tlaivar thei bawk si lo va, tlaivara khuang invuak chhawktu tur an inruat e, an tih chu maw le! 2010 kuma Tahan Mizo Kohhran 47 te Krismas leh Kumthar ruai chungchang Pu Lalchhanhima’n Mizo Tahan Website-a a report dan chuan, “Krismas leh Kumthar ruai buatsaih nan vawk 127, bawng 28 talh a ni a, Krismas ruai vawi 84 leh Kumthar ruai vawi 67 theh a ni,” a ti. Krismas kan hmelhriat dan, kan sawngbawl dan, kan nuna thu a sawi dante hi chhut nawn leh thin a thain a rinawm. Kan inbuatsaih dan a hautak ang hu leh kan ngaihpawimawh ang hian kan kristian nun kawngah thu a sawi em? Suala chhandam kan niin kan hmasawn phah em?
Gene Edward Veith-an December 6, 2003 khan World Magazine ah America rama piangrthar intite zinga ngaihdan a lak khawmna (poll) a tar lan pawh hian sual laka ringtute chhandam kan tulzia a tilang chiang hlein a rinawm. Heng mite zingah hian:
- 26% te chuan sakhua zawng zawng hi an inang tlang veka danglamna an nei lo an ti a
- 50% te chuan thil tha tih hian vanram min thlen a ni an ti bawk a
- 35% te chuan Isua hi thihna atanga tho tak takin an ring lo va
- 45% te chuan Setana hi awm tak takin an ring lo bawk a
- 33% chuan neih inang nupaa insiamna (same-sex marriage) hi an pawm a
- 38% chuan nula leh tlangval inneih hmaa nupa nihna hman hi a pawi lo ve an ti bawk a. Hetiang hian kan zingah ngaih dan la khawm ve ta ila, sual laka chhandamna kan mamawhzia a lang chiang leh zual thei awm e.
Archbishop Ussher chuan, “Isua Krista hi BC 4 vel khan a piang a, a pian ni kan hre chiang lo va, Bible thu hmanga chiang taka chhut theihna kan nei bawk lo. Gregorian-a siam Calender hmanga Isua pian ni atana kan hman December 25 hi Isua pian ni tak a nih rinawm lo. Hei hian a birthday dik tak min hmantirna lam aiin khawvel sual chhandam tura Krista lo kalna min hriattir zawk a ni,” a tih hi Krismas kan hmannaa kan innghahna ni thei fo se a tha khawp ang.
Ringtu thenkhat chuan, “Isua khan a zirtirte hnenah a piancham hmanga ropui taka buatsaih thin turin a chah lo,” an ti a, a dik viau ang. Amaherawhchu, Isua piancham hmang lo tura zirtirna pawh a awm chuang lo va, Krista chawimawi nana hmangtute kan khapna chhan tur pawh a awm bawk awm lo ve. A pawimawh lai zawk chu, Krismas hmangtute chuan:
- Krista chu khawvel sual chhandam tura lo kal a nihzia hriatna atan
- Khawvela Krista a lo kal hian lal leh thuneitu anga lo kal lovin, tlawm takin kan tana tuar tur leh thi tura lo kal a nihzia hriatna atan
- Chatuan nun kawnga beiseina nei tawh lote hnenah beiseina Kristan min siam sak a, thlachham leh lungngaite hnenah chatuan khawvar min chantir ang hian taksa leh thlarauva pachhia leh rethei te hnenah Krista hmangaihna kan lantirna tur hun atan leh
- Ringlo miten engah nge Krismas in hman thin? tia an zawhna chu thu leh thiltiha kan lantirna tur hun a ni.
Thiamlohchang tura rorel saka awm tawh, Setana leh sual tan ina tang a, thim thuneihnain a thunun, thinurnaa khat thin mi chuan Pathian chhandamna ropui tak changin Pathian faa vuah kan lo ni ta tih hi Krismas kan hman chhan chu a ni a. Chuvangin, sual laka chhandam kan nihzia Krismas hian min hriattir leh thin em? Ngaihdam kan nih theihna tura inngaitlawm taka kan tana a inpeknate kan hre nawn leh thin em? Ngaihdam kan nih theihna tura a inpek angin Pathian leh kan ringtu puite tan kan inpe ve thei em? Kristan min ngaidam angin tu nge kan ngaihdam ve theih? Ngaihdamna changtu mai ni lova ngaidam theitu kan nih thlenga ringtute hi thlarauva puitling chho zel tur kan ni. “… kan sualte ngaidam tur leh kan fel lohna zawng zawng tlengfai turin amah chu a rianwmin a fel a ni,” (1Johana 1:9).
Source: EMC Palai, December 2011


