By: Edenthara, Malaysia
Pachhe kum tiami’n kumin chu i ti leh teh ang aw. Kan chenna khawvel hi kan ngaihdanin a inher si lova, tum loh lamah kan chhuak luau lo vang tih pawh ka hlau hlel love. Science leh Technology hmasawnna chuan san lam a pan zel a. Kan Pi-leh-pute suangtuahna rama pawh awm ngai lo kha tunah zet chuan a ni ta rup mai! Internet, Fax, E-mail, Computer,Video, Car, Mobile-te, Damdawi chi hrang hrang, Ei-leh-In, Silh leh Fen “Si” hlira khat a rawn herchhuahpui ta zung zung mai le. Eng angte nge a rawn herchhuahpui lehzel dawn tih erawh sawi lawk a har hle. Tunah chuan a nei pa chuan ram hrang hranga a chhia leh tha thil thleng mek te chu a laikhum atangin a thlir mek e. Khawvel hmasawnna hian kan duh emaw, duh lo emaw, kan kerekah min mansakin a hnuhin min hnuk nita berin ka hria. A neipate an pawng ur ur laiin a neiloate lah naupang hrisel lo leh thang thei lo tak, lu leh dul chang a liana ei-ka erawh tui viau si hi kan ang a, a hrehawm hle mai.
Tunlaiah miten tha si, mawi si, tlo si, “si” hlira khata khawsak an rel laia kutke kim biai si a retheihna avanga piangsual nih leh saltang han nih tlat chu a va beidawn thlak em! Retheih lutuk hi chuan hawihhawm lo nih leh mite endawng nih hlawh mai ni lovin, beidawn luat avanga suahsual rawngbawl pawh awl tak tur a ni. Intlansiakna khawvelah hian tel i duhin, i fate tlan tir ve i duha fing leh fel nih tir i duh tak meuh chuan i that lai hun pe rawh. Hnam puite chuan an nulat tlangval lai hun atangin an fa turte tan rual ban loh hlauvin kawng engkimah hma an lo inkhuar sa a, chung mite fa chu an duai ngai lo. Hringnun inlumlet zel hian inbuatsaihna nei leh nei lote dinhmun min buk zel a nih hi.
Engvangnge keini zo hnakthlakho hi mi rethei kan tam tih chuan nu leh pa tam takten an fate tan an nun an lo pek ngam tawk loh vang a ni. Tunah mai ni lo, i nulat tlangval hun atang tawh khan i fate zirna tur, silh leh fen, ei leh in, damdawi man, an zahawmna tur leh an finfelna tur khawi khawiah emaw i ei-in zo vek a, tunah i fate an lo puitlinin khawvel hmasawnna chuan rip chhungah a khung mek a ni. I zahawm loh chuan i fate an zahawm lo ang a, i rethei lutuk chuan an tan mifing leh fel nih a har ang a, rualawhnain hringnun an hmachhawn ang. Khawvel hmasawnna hian thlei bik a nei lova, tuilian hrut ang maiin min hrut a. A sang deuh chu a chim lova, a hniamho chu arte tui tla ang maiin kan inhai fat fatin kan hak hlum lo chauh a nih ber tawh hi. Nakin hun kum 10/20 ah khi chuan Thirsakawr, Bike, TV, Zirna lamah Pawl 10, College, silh leh fenah cheng 2000/3000 man an duh tawh dawn lo ni mai lovin, a inhmeh tawh lo ang a. Car, Computer, Internet, Zirna lamah Doctor, Ph.D, Silh leh fenah lah ni se, cheng 20000/30000 man an duh tawh dawn ni lovin, a tulin a tul tawh zawk ang. Chu mi dinhmuna ding pha ve tur chuan i nulat tlangval, i that lai hun hian tan la rawh. Chuti ni lova khawpui bathlar hnuaia neitu awm lo, zilhhautu nei lo leh ngaihsaktu awm lo ui pui no nei ang maia fate i neih zawngin i la inchhir ang!!!! Chuvang chuan insanmar a ngai a ni.
A ni, Pa nih ve mai hi a awl a, pa nih tling nih erawh a awl-ai lo hle. Kan nulat tlangval, kan that lai huna Lalpa tih chunga thahnemngai taka eng hna pawh kan thawh chuan khawvel hmasawnna hian lui pui lianin phairuang sirah a hnawl ang mai ni lovin, min luanpui zel zawk ang a. Tichuan tuifinriat zau takah khuan hnam dang unaute nen angkhatin kan lengza tawh ang. Chhiartu zawng zawngte Lalpan Malsawm che u rawh se!!
thulakna: TuivarKhua.blogspot.com

