By T. Lallawmzuala, Tahan
He thu hi mi tam tak chuan chhuanlam atan kan hmang rim thei khawp mai. Thawh tur leh tih tur ruahman sa nei miah lo pawh hian, tih tur han tuk dawn meuh chuan peih loh chhuanlamah ‘Ka hman lo’ kan ti leh tut zel.
Dr. James Dokhuma khan “Ka hman lo an ti hi chu ka awih lo, ka peih lo ti se ka awih zawk,” a ti a. Ka hman lo kan tih chhan lian tak chu “A aia ngaih pawimawh zawk kan neih vang,” a ni. Thenkhat chu, ngaih pawimawh zawk tur nei chuang lovin an hman lo thei viau bawk. Kohhran hnatlang thawk chhuak tura hman thei miah si lo, mi in-a tawm sen tun mai mai, kâ chauh hman lova mahni hman reng si pawh kan kat nuk mai thei. Huau huau leh ei khawmna lama thleng hmasa ber ni thei pawh hnatlangah chuan a hman lo fo thei bawk.
Mi hriat nih hlawh tumna hian chhuan lam fahrah tak min siam thei bawk. Mahni inchhung khura thing-ek hman lo khawpa tul, inchhung khur dinhmun pawh hre pha lo khawpa pawn lama buai, chhungkaw thiltih dawna hman lo fo hian thatna aiin chhiatna min thlen tam zawk. Chutiang bawkin mahni Unit, Society thiltih ni khuaa hman thei thak lova, Circuit leh District thiltiha hman viau, a neitupa ang maia khawsak pawh a tha ber lo mai thei. Khawtlang thiltiha hman thei viau, Kohhran thiltiha hman thei thak lo, kan tam tawh em? Kohhran leh khawtlang hi zai khata luang za tur a ni a, then hran chi pawh a nih hmel loh.
Amaherawh chu, mahni pawimawh zawkna (kan tel lova a harsat zawkna) lam erawh thliar thiam a tha. Chutah, kan pawimawhna inchen a nih erawh chuan Kohhran hi dah pawimawha khawtlang lama ‘Ka hman lo’ tih mai pawh a tha mai thei.
A pawimawh ber chu Lalpa leh a Kohhran tan hian ‘Ka hman lo’ kan ti reng ang tih hi a hlauhawm khawp mai. Mahni tang hma sial takin, inchhung khur chauh ngaihsak, sum ngaihtuah buaia buai kan nih hlauh zawngin a tha ber lo a ni. Chuvangin Lalpa leh a Kohhran tan ‘Ka hman lo’ tih hi chhuanlamah i hmang lovang u.
( He Article ziaktu hian zirna lamah Philosophy a zir zo va, chu a zir chhuah chu nau awm paha in chhung khawsak rel emaw tiin chu lam chu a thiam hle. In chhungkhur Economics hi a specialist-na niin Wesley Hospital-ah hna a thawk. Thanks. ed.) ( Tahan Varparh Veng MYA Meichher 2012)

