Hriatzauna(Mihring taksa–mak leh danglam tak chu)
Published on: Mar 8th, 2010 | Posted by: zoin | 153 views
By: Vanlalsawma
@Kan thluak hi kan taksa rih zawng 3% chauh a ni a, mahse oxygen kan hip luh 20% leh kan thisen supply 15% vel a hmang daih thung a ni.
@MIhring puitling taksaah hian tha (muscles) 650 vel a awm a, joints 100 aia tam, thisen zam km, 1,00,000 leh nervie cell maktaduai 13,000 zet a awm. Puitling hian ruh 206 kan nei a, chung a zatve lai chu kut leh kea mi an ni. naute hian a pian tirhin ruh 300 an nei a, 94 chu naupang an nihin a inzawm a ni.
@MIhring ruh hi lung chang, granite tluk zeta thil rit dawl zo a ni, nawhalh bawm tiat lek hian ton 9 a dawn zo a, cement concrete aiin a let 4 zetin a chak a ni.
@Lung hi a thawk rim hle. Mi pangngai dam chhungin vawi maktaduai 2000 zet lungphu a awm thei a, chumi chhung chuan thisen litre maktaduai 500 vel zet a pump kual a ni, Kan mut lai pawh hian litre 340 zet chu darkar tinin a pump kual a. Muinute 7 chhung lekin Maruti Gypsy petrol tanky a pump khat thei dawn tihna a ni.
@ Mi pangngai marphu hi hahdam taka an awmin mipa puitlingah 70-72 per minute ang a ni a, hmeichhe puitlingah 78-82 vel a ni. Exercise uar taka lakin 200 hialah pawh a han kai thei.
@ Chuapah hian thisen zam sin tet te maktaduai 3,00,000 a awm a, chu chu pawhzawm chu7an km. 2,400 zeta thui a ni.
@ Puitling pangngai taksa hian tui litre 45 lai a pai a, chu chu a taksa rihzawng 65% a ni.
@ Kan pumpui digestive acids hi an thawk chak khawp a, zinc te hi chu a chiah ral vek thei. Pumpui lining-na siamtu cell hi an inthlak chak khawp a. Cell 5,00,000 zet chu minute tinin an inthlak a, a lining-na zawng zawng hi ni thum danah a vaiin a inthlak vek thin.
@ Kan kal (kidney) pakhatah hian filter hrang hrang maktaduai 1 zet a awm a. Kal pahnihte hian minute khatah thisen litre 1.3 an thilfim thin. An thlitfim hnu bawlhhlawhte chu ni tin litre 1.4 zunah a chhuak thin.
@ Kan taksa pumpui thisen supply, litre 4.5 hian minute tinin chuap a paltlang a. Mihring thisen a red blood corpuscles corpuscles maktaduai 1. 2 zet a lo siam mek zel bawk. Heng corpuscles te h i ni 100-200 chhungin thling hian corpuscles ton chanve zet a siam chhuak a ni.
@ Kan taksa bung hrang hrangah vun hi a lian ber a, Mipa puitling vun hian sq. ft.20 a khuh zo a, hmeichhe vun hian sqft. 17 a khuh zo thung. Vun hi a inthlak reng a, a inlip thin, ni 50 danah a tissue tharin a rawn inthlak zel a ni,. A thlangpuiin mi pakhat hian kan dam chhungin vun kg. 18 vel chu a inlih hian kan thlauh thla a ni.
@ MIhring taksaa tha (Muscle) te ber chu bengah hian a awm a, 1mm leka sei a ni. Kan bengah hian kan taksaa thisen zam awm miah lohna part a awm ve tlat bawk. Beng chhungrila cell thenkhat chu thisen aiah thil tuirilin a thuah thin, a chhan chu beng chhunga nerve te hi an sensitive lutuk a, thaksaa mar phu ri dup dup thin hian beng a tichhet thei mai dawn a ni.
@ Zan tin kan mut lai hian 8mm-in kan lo thang zeih a, mahse a tukah kan san zawng ngaiah kan sawng thla leh zel. Chhunah hian kan hnungzawng ruha cartilage disc te hi kan din emaw, kan thut emaw hian sponge ang maiin lei hipna hian a hmet sawng thin a. Mahse, zana kan mut zal hian presure kha a lo dul ta a, disc te kha an lo thang leh ta thin a ni. He mi avang hian astronauts te hi van sanga an kalin 2 inches zetin an thang thin reng a ni.
@ Kan taksa hian tui mai bakah thil chi hrang hrang a lo pai tam khawp mai. A thlangpuiin in lian vak lo hnawih varna khawp chinai a pai reng a, carbon Kg. 12.7 bawhalh bawk 2,200 siamna khawp phosphorous, sulphur thirfian khat, perek 1 inch siamna tawk thir leh metal chi hrang hrang gram 30 vel a pai reng a ni.
@ Kan ita en fiahna focusing muscles hi ni khatah vawi 1,00,000 zet a che vel reng. Chutianga insawizawina tha chu akn kea muscles hi pek ngai ta se, ni tin km.80 kal a ngai ang.
@ Kan mita retina hi 1 sq.inch chauhva lian a ni a, a chhungah hian light-sensitive cell maktaduai 137 a awm a, black ang white-a hmuh theihna rod cells maaktaduai 130 leh color-a a hmuh theihna cone cells maktaduai 7 a awm bawk.
thulakna:Kristianthalai, May, 2006

Ekhai…..a van ropuiin chhiar a man hla dup dup hle mai.
Keini ang tualto pa mawl tan chuan a tla fir kan dawng kan ti lo thei lo a ni.
Rawn ti zel teh aw…unaupa,
A lawmawm hle mai .
A bengvar thlak hlemai….!
tui (water) ni chiah lo a nih hmel.
Mahse, pawm loh ka nei…
#@ Puitling pangngai taksa hian tui litre 45 lai a pai a, chu chu a taksa rihzawng 65% a ni.”
#Puitea te, Zalianthanga te KTP ho chuan an pawm lovang,…litre 25 hi tui chu lo ni ta se, a dang 20 hi chu,…
Muscle hi”Tihrawl”kan tih hi a ni zawk lo maw?Tha hi ”nerve”a nizawk tlat mai a.Hresual deuhhlek a ni lo maw???