Biography: CHARLES CHAPLIN

September 10, 2009
by zoin

untitled By: James Ngunhleia, Yangon
Tunlai hi chuan cinema hall-a cinema en hi kan ching ta vak lo. A chhan chu video hian a luahlan zawh tak vang a ni ber mai. Tunlai Technology thiamna changkang zelah khaw te kilkhawr thlengin TV leh video en tur kan nei deuh vek ta a. ‘Cinema’ tih tawngkam pawh hi tunlai naupangte hi chuan a hriat pawh an hriat vak hmel ta lo. Kan naupan lai chuan Kalemyo cinema hall chauh hi enna tur kan neih chu a ni mai a.

A seat man tlawm ber duli manah hian kan thu thin a. Duli neih pawh thil har tak a ni a, en zen zen theih a har reng a ni. Duli man seat chu cinema puan zar hnuai lawk hi a ni a. A hnai lutuk a, a phe neuh neuh lah a tam bik. Kan thutna a sir viau chuan mihring hmelte hi a sawl zut mai a. Vanvadaka en kan nih avangin ring hi a kham duh em em a ni. Chutih lai chuan cinema tih hming pawh kan la hmang lo. Baiskawp (Bioscope) tih hi kan hriat dan ber a ni. He bioscope hi alawm, khawvela a rawn lar chhoh lai vel hian nuihza filma hmingthang ber mai pakhat chu Charles Chaplina (Chhali Chhaplin) hi a ni a. untitledTawng ri pawh an la telh thiam hma ani a. Rimawi chauhin an thuam belh chawp thin a ni. Tawng ri hriat tur awm lo chung hian Charles Chaplin-a film ente hi chu an nui ri dur dur reng mai a. Tunlai thleng hian Charles Chaplina film hi khawvel mi tam takin an la ngaina em em a ni.

London veng hmawrfem Camberwell vengah 1889 khan a piang a. A hming atan Charles Spencer Chaplin an sa a. A nu leh a pa te hi an nupain Mr. Fred Carno-a drama pawlah lemchanga harsa taka ei zawng an ni a. An fapa, nakina la hmingthang tak tur Charles Spencer Chaplin-a pawh kum 5 mi a nih atangin naupang changtuah an hmang thin. An retheih nakalaiin a pa chuan zungawl a vei lehnghal a. An harsatna avang chuan a nu chu a hrisel ta lova, rilru lam natnain a boral ta nghe nghe a.

Charles Spencer Chaplin (Charles Chaplin tia kan hriat) chu farah khawngaih thlak takin a vakvai a. Mi inahte awmin mi tihduhdah leh hmuhsit tuarin a awm a. Hna hah thlak tak tak an thawhtir a, velh leh vuak pawh a tuar tam hle a ni. A nu boral hmain, qum khat chu, lemchannaah a nu a zai a. A aw a chhan thut tak avangin a zai ri chhuak thei ta lo a. Mi lah chuan an lo au el nasa khawp mai a. A fapa naupang te Charles Chaplina chu a hnunga puan zar phenah chuan a lo awm ran mai a. A nu zai ai chu zai turin an houtpa chuan a ti a. Mipui hmaah chuan an inkai chhuak ta a. Mitinin an hriat than em em hla pakhat chu a han sa a. A chanve vel a thlen chuan a nu awchhang ri angte chuan a han ti ve ta vel chu, mipuiin an lawm ta lutuk a. Lawmman pawisa nawi chu stage untitledchungah chuan a surin a lo sur ta a. Insum zo lo chuan pawisa nawi chu a han chhar te te a. ‘Ka han zai chhunzawm leh ang e aw’ a tia a zai leh ta mai te chu an lawm lutuk, an nui dur dur mai a. Tute lam dan leh tih dan vel tina maw, a zir kual vel a. A nu hla sak ngat te chu sain a awchhang ri ang te chuan a han ti vel a.

A nu chu hnung lam atangin a lo tlan lawk a, a fapa te chu puan zar phen lamah a rawn kai lut te chu mipuiin kut an beng nasa hle a ni. Hemi tum hi Charles Chaplina tan chuan hmuhnawm chhuahnaa a tel hmasak ber a ni a. A nu tan erawh chuan mipuin hmaa a lan hnuhnun ber tum a ni ve thung. Rethei em emin England-ah chuan a seilian ve a. Kum 21 a nih, 1910 kumah America-ah a pem ve ta a. Cinema lama lam leh nuihzat thlak film siamtu Mack Senneta nen an intawng ta a. Ngaihtuahna leh thahrui neih zawng zawng sengin thil a ti ve ta a. “Charles Chalplin” tih hming pu film pakhat chu a phuah chhuak ta nghe nghe a ni. America a thlen tirh atanga kum thum chhung chu cinema nuihzat thlak hlirah telin a chang a.

Tum khat chu Mack Senneta chuan a thawnthua changtu pa chu eng anga chei bawl nge qha ang aw tiin a ngaihtuah nasa mai a. Charlea chu a han en qhin a. Nuihzat thlak taka siam a duh si, tih dan tur tak a duang chhuak thei si lo. Charles-a pawh chuan a pu paa rilru hre thiam takin a ngaihtuah pui vel a. A han hawi vel a. Banga Mack Sennetan mi thau pa a haktir qhin thawmhnaw khai chu a hmu ta. Charlesa chuan thawk lawkin mi thau pa kekawr chu a han inrawlh ta a.

A kawng thawl lutuk chu hruiin a kawng a hreng rek ta qat mai a. A kekawr mawng chuang tlai chu a mawng lamah a kawh auh mai a. Kawr khainaa kawrchung te deuh hi a hmu a. Remchanna la thiam tak mai chuan, chu kawrchung te tak te chu a han ha leh ta hmiah mai a. Kawr khainaa lukhum te deuh lo inbat chu a han la a, a khum leh ta hmiah mai a. Mi thau pa pehikhawk a han bun a, a thawl lutuk a. a lawk bar mai a. A hmawr pir auh chi hi a ni a. A thawl lutuk avang chuan ding leh vei chu a letlingin a bun thleng ta a. A hmuiah hmuihmul lem a han vuah leh a. A han kal chu le, a kal su lawi lawi ta a. Naupang mai ni lo, puitling tan pawha nuih loh theih lohvin a lo awm ta a ni.

Tum khat pawh, ‘The Tramp’ (mi rawlai) film an la dawn a. Mack Senneta hnenah chuan he filma changtu pa hi chu aw, a chang chuan zahawm tak, sakawr chuan thiam tak, polo infiam thiam tak te pawhin a lang ang. A
chang erawh chuan mi sikret paih mai mai pawh a chhar mai thei. Naupang thil ei lai pawh a chhuh mai thei. A thinur erawh chuan nula mawng pawh a chhir zawt zawt mai thei a nia tiin a chan dan tur a hrilh a. A han chang chhin tak tak a. Hmeichhe pakhat hi a su palh a. A lukhum phawiin ngaihdam dilin a han kun a. A han hnungtawlh leh chuan hnunga chil bur an dah chu a han rap palh a. Chil bur pawh chu lukhum phawia kunin ngaihdam a han dil nghal zan mai a. Cinema thla lo latu a thianteho ngei ngei mai chu an nui nasa niawm a ni.

Rethei leh michhe tak chunga kum 16 chhung zet theih tawp chhuaha cinema lama qan a han lak hnu chuan a lo hlawhtling chho ve ta. A lawmpuiawm hle mai. 1918 ah chuan mi hasa (millionaire) a chhiar tel hial a lo ni ve ta. Holly Wood cinema khawpuiah a ma pual ngata studio lian neiin nuihzat thlak cinema chi hrang hrang chu a siam chhuak ta a ni.

Charles Chaplina hi a hmaa mi rethei tak a lo nih hi a theihnghilh ngai lo va. Mi tam tak chu retheihna ata an lo dinchhuah hian an nun hlui theihnghilhin an inluling duh viau qhin a. Ani hi chu chutiang mi a ni ve lo khawp mai. A film buatsaih thawnthuah pawh hian a retheih lai thlahlim tam tak a tel a. A channaah pawh tladah deuhva a inlantir lai pawhin a tluangtlamna hi thup rual lohvin a lang tho thin a ni. Hollywood tih dan thin angin, actor leh actress milar tak tak chawimawina an buatsaihnaah pawh sawm hlawh ber zinga mi a ni ta a.

Mahse, ropuina lam hi a tih chi vak a nih loh avangin, a hawihhawmna avangin a tel ve hram hram thin a. A lehkhabu duh zawng tak a chhiar lai chuan hetianga kal pawh a thulh mai thin a. an vui lek lek thin a ni. Hna lam hi a duh uluk em em a. Thil teneuh pawh hi ngai pawimawh thiam tak a ni a. A tih ve tawh chu tha tak hi a ni ringawt tur a ni tih hi a thuvawn a ni a. Chuvangin a film tam tak hi chu a thawnthu ziah, director hna, censoring hna leh hla phuah chenin amahin uluk takin a bei mai thin. Mi dang changtua a rawih pawhin an tih dan tur hi aman a han chan hmuh phawt te te qhin. A duhthusam a tlin chauhvin cinema an la thin.

Hollywood khawvela nei tawk ve leh hming lar tawk ve nafam chu a to ve phian a. Nupui pawh a thlak ve sek hman a. Itsiktu ten an sel nasa hman a. Chutih laiin, kum 54 a nihin American Drama lama hming thang tak Eugene O’Neil-a fanu, kum 18 mi lek nula hmel tha tak Onna O’Neil-i chu a nupui palina atan a nei ve leh ta ngat a. Fa pariat zet an nei a. Hmingthanna, hausakna, nula laka tona, leh cinema khawvela ber kai a nih lai zawng zawng aiin he O’Neili nena Pathian samsuiha an awm chiah hian a rilru a hahdamin a hlim ta ber a ni. an fate enkawl kawngah a duhtui em em a. A fate chu thuawih turin, an chemkalnaa kal hlawhtling turin, nu leh pate hmangaihna hi theihnghilh hauh lo turin a zirtir vek a. Tum khat chu a fapa pahnih Charlesa leh Sidney-a te hruaiin khawpui chhungah a lenvah pui a. Mite hriatthiam loh turin duhdah takin an inthuam a. Los Angeles khawpuia mirethei vengah a hruai thin a. In chhe tak taka mi retheite khawsak dan zawng zawng chu a va hmuhtir thin. In an hawn hnu chuan, “Khai le, fate u, mi ai chuan in vannei nasa tirawh u” tiin a sawi ziah thin.

Retheihna lam film a chang zei thei lutuk hi, America sawrkar chuan Communist-ah a puh ta tlat mai a. Ani lah chuan facism dodalna film ‘Modern Time’ hial a la a. Hitlara hmuihmul phei chu a ta neih ta nghe nghe a ni a. Chuti chung chuan 1952-ah a pianna Britain-ah a va zin chu lo hawng leh tawh lo turin America chuan thu a chhuah hnan ta a. Mahse, Britain-ah chuan a hming a lo thang zual sauh a. Amah lah chuan, “Thiam loh channa lianpui mai ka awrh hi mi tih ang apiang tih ve ngawt hi ka tih zawng a nih loh vang a ni. Communist chu a ni lo chiang a.

Mahse Communist-ho hi huat tur an tih vang ngawt chuan ka haw thei ve lo.” a ti hmiah a. 1952 ah Switzerland hmun acre 37 laia leiin in a sa a. Chhungkua hlim takin an cheng ta a. A lo upa ta hle a, wheelchairin an nawr chawp tawh a. American miho chuan an lainat leh ta em em mai a. 1972 ah chuan American cinema tihmasawntu chawimawina lawmman Oscar an hlan chu la turin America chu a va thleng ve leh ta a. 1975-ah British lalnu Elizabeth II pawhin Sir nihna a hlan bawk a. 1977 December 25 Kristmas Ni chu Swetzarland rama an inah Mas hmang tura inbuatsaih an ni a. Mahse, Charlea chuan chu Mas chu hotu tur a awm ta lo. Khawvar hma zing dar (4) ah chuan a lo peih zo ta lo der a ni. A thihna hi eng natna mah nei lova, upat thihnaa thi mai a ni a. A thi hahdam hle awm e. Charles Chaplina hian retheihna hi a hmu chiang hle a. Retheihna bumrozia pawh a tem chiang hle a. Chu retheihna ata tal chhuak turin tan a la nasa a. Retheihna a chhuah san hunah chuan chim tak maia han nuih san hawk hawk hi a tum niawm tak a ni. Charles Chaplina hi a takin khawvelah awm tawh lo mahse, kekawr lian tak leh kawr tawt tengtawng hain, pheikhawk ding leh vei bun thleng a, lukhum te tak khum a, tiang kawm hawlin khawvelah a la leng vel reng zel dawn a ni.

Comments are closed.

Next Post
»