BEISEINA

By: Chhiarpuiliana Hmar, Tahan
Khawvela kan cham chhung hian kan rilru, ngaihtuah-naa lang tam ber chu kan thil beisei , awhna atanga lo kal, thil nung emaw, siam chawp thilte hi a ni awm e, chu beiseina chuan a changin nun a ti hlimin a ti beidawng thin bawk a ni. Nu leh pa ten sum neih vang ni miah lovin, lehkhathiam ni turin min beisei a, pawisa ip lam pawh ngaihtuah phal lovin boarder-ah min dah ve hram hram a, Matric kan han pass-a beiseina a sang chho zel a, College kan han kal chho a, beiseina chuan tawp chin a nei lo. Degree lak hnuah pawh thawh tur awm ang ang thawk lovin, thawh duh zawng kan thlang a, beiseinain hun rei tak kan hmang lehthin a nih hi.

Nula thlangval kan nih chhung pawh hian beisenain hun kan hmang a, kan lenrei phah fo thin. Hna thawk mang si lova, chawhmeh duhtui viau hi a fuh chiah lo ang hian mahni lam inenfiah lova nupui pasal tur duhtui ve ngawt hi beiseina nung chu a ni hauh lo ang le. Mihring nun hrim hrim hi rinnain kan kal a, beiseinain kan nung chu a ni ber a, amaherawhchu Latinho chuan ” Sawtsawhlawtna nei lo beiseina hlauhtu chuan a hlep tha tawk hle a ni ” an tih hi hriatreng atan a tha hle mai.

Awithangpa an tih pawh hi beiseina khawvelah a lo cheng thuk hle a ni tih a hla atang hian a hriat theih a, chang khat chauh han tarlang i la,

” Phaitlang chung tur ni a tuar ang maw ,
Lalngovi thlan dar tuiah chan ka nuam e.
A tangnem karah ka luang thla mah na .

Lalngovi chu a ngaihzawng chu a ni ngei ang. Nisa hnuaiah hlo thloin, a thlan tuite chuan a bual ngei dawna a hriat avangin a thlantuite chuan a awmbawr zawlaidite chu a zawh thla ngei ang a, chu mi ngeiah chuan chan a beisei a ni.

He beiseina hi kan nun ti hlimtu leh inhnemna chu a ni ngei mai. Thufing pakhat chuan ” Beiseina hi miretheite chaw a ni” a han ti bik deuh a. Amaherawhchu mi hosa hlei hlei hian beisei tur an ngah, an sum leh pai, In leh lo neih sa zawng zawng aiin a aia tam zawk neih an beiseina chuan an nun pumpui a luah a ni. Chuvangin mitin hian kan dinhmun theuh a, kan thil neihsa chuan thlamuanna min pe lova, a tlem emaw, a tam emaw, hmalama beisei tur awm chuan phurna leh taimakna min pe zawk thin a ni.

Khawvelah hian beisei tur nei miah tawh lote hi mi hlauhawm, vanduai an ni a, Hamlet-a’n ” Mi tawrawt chu ka ni lova, beidawnna thinlung ka pai tawh a nia, ” a tih pawh kha a hmalam hunah thil beisei tur a hmu zo tawh lova, eng pawh hmachhawn a inhuamzia a lang a ni. Tlangval pakhat pawh hi a ngaihzawng deuh maiin pasal a neih san a, a beidawng tihngaihna hre lo chu hla a han chham ta a,

” Chhiartlang bawarah chan ka nuam e,
Lungtilengi khuandim a chan zantianga’n;
Remarah tal aw min hmang mah na”

a han ti tawp mai a, beidawng ve tak chu a ni.

Kan nun pum pui hi hmalam hun thlirin beiseinain hma kan la theuh chu a ni a, chu mi hun lo thleng tur chuan awmhmunah kuangkuahin kan nghak tur chu a ni hauh lo. Beiseina nung chuan thil ni thei lote min theihngilh tirin, thawh hram hramna te min pe a, dawhtheihna leh insumtheihna -te chuan a um zui thin zawk a lo ni.