Author Archive

March 24, 2011 Nilaithawhtan zan khan vanduai thlak takin kan ram chu lirnghingin a nuai leh a,  mi 65 zetin an thih phah niin UK chanchinbu Gurdian ah tarlan a ni a, (site dangah chuan mi 75 thi nia tarlan a ni bawk) mitthi zat hi an punbelh rin a ni bawk. He lirnghing hian Burma leh Thailand ramri bawrvel a hrut a, Thai khawpui Bangkok leh Vietnamese khawpui Hanoi lam pawh a nghawng pha hial a.  US Geological Survey te chuan magnitude 6.8 nia an sawi laiin site thenkhatah chuan lingnghing tehna 7.0 lai a thleng niin tarlan a ni.

Zirtawp ni a Burma state radio-i’n a puan dan chuan mi 65 an thi tawh a, mi 111 chuan hliam an tuar a, Buddhist phungki inpui leh sawrkar in 9 chhiar telin in 244 lai a chhe bawk.

Tachileik khawpui atanga mel riat vela khaw awm—Mong Lin Khua phei chu a chhe zual hle a, he khuaah ngawt pawh hian mi 29 an thi a; mi 16 in hliam an tawrh thu UN’s World Food Programme official te  chuan an sawi a.

Tarlay khuaah pawh in 15 a tluk chhiat thu sawrkar chanchinbu New Light of Myanmar ah tarlan a ni a, he khuaah hian mi 11 an thi a, mi 29 in hliam na tak an tuar bawk niin state redio chuan a puang. (more…)

About the author

- Valtea, Melbourne

Zantlai Mumang: Kum 1947 daih khan, zan khat chu Tv. Lalvunga chuan mumang a nei a. Zawi zawiin hun a inher zel a,Australia ramah India aiawha palaia a awm laiin (First Secretary 1969-73) Melbourne khawpuiah 1971 khan Anzac Day chu official-a hmang turin an chenna Canberra atangin car-in a nupui fanaute nen an zin a. Khaw chhung luh dawn (tun hma chuan kawng dangah kawng sial a ni a.) chuan far kung mawi tak takte chu an lo ngir khup a. Chu chu a hmuhin Zikpuii Pa chuan tun hma a a mumang chu a hre chhuak leh a. (more…)

About the author

Kum 8 vel a nih atanga lo zai tan tawh, zai leh lam tui mi, Commerce ‘A’ Level, St. Stephen’s College, Chandigarh a zirlai, tleirawl Lianzuali music video hi lo en veh chhin rawh. (more…)

About the author

By- Puibawiha.
Mi a hluana mi awm nem leh dawrawm, hmeichhe nun nem te kha a nih vei nen, tawngtaite kha a ngainain an sakhaw hmun thianghlimte kha vawikhat tal chu a dam chhung hian kal leh theih a va han chak thin tak em!, mahse atan chutiang beisei chu beidawnna mai chauh a ni zawk si.
(more…)

About the author

Song: Valmawi | Artist: Christina

About the author


Artist : Mimi Renthlei, Song : Lo Hrethiam Hram Teh

About the author

Written By: Allenby Sela
Sapir Academic College,
Sderot, ISRAEL.
Content type: Article.

Tunlaiin Jericho khawpuiah Isua a larin Amah ringa zuitu an pung nasa hle ni a hriat a ni a, Jericho khua a Palestinian mipui zinga Missionary hna rim taka thawktu Karen Dunam chuan, “Tunah chuan Jericho chu Terrorist ho kut ata chhanchhuaha awmin Lalpa ram zauhna hmun a ni ta,” tiin Isua ringtu an pun thu lawm vanga mit khinghnih atanga mittui far zawih zawih khawpin a sawi a, Jericho khaw luh leh chhuah chungchanga buaina siam sak miah lova, a puih a puitu Israel ram venghimtu sipaite hnenah lawmthu a sawi tel bawk. (more…)

About the author

By: That Savunga, Chhinga Veng, Aizawl

Aizawl Post Vol.V.  No 112, dated 21st May, 2007 chhuaka Pu C. Ngura, White House, Chaltlang ziak ‘ TUTE NGE ZOHNAHTHLAK CHU’ tih kha Pu H.Zaneihsang, Churachandpur-a miin zawhna a rawn siam belh thu Aizawl Post Vol.V. No 175, dated August 3, 2007-chhuakah khan a lo lang a. Hemi thu hi amah Pu C. Nguran chhang turin min nawr angin ka han chhang dawn a ni. Pu Zaneihsanga’n a hriat thiam loh leh pawm harsa a tih ber chu Pu C. Ngura’n ‘MEITEI’ unaute Zo hnahthlaka a khung tel ve thu hi a ni a. Pu Ngura article hi ka lo chhiar ve loh avangin engtin nge a ziak tih chu ka hre lo a.

ZORO President Pu R. Thangmawia pawh hian Meiteiho Zo hnama chhiar tel hi a pawm bik lo. Kan Pathian Fakna Hlain, “Mipui an thuhmun fo thei lo, Dam leh damlo an awm thin;” a tih ang hian kan pawm duh dan hi a inthuhmun fo theilo hlawm reng a, Meiteiho Zo hnahthlaka pawm tute hian hriatna ( source ) tha tak kan neih ang hian a pawm ve duhlo tute pawhin chhan leh vang tha tawk tak neiah an inngai ve tho ang. Amah Pu H. Zaneihsang-in experienced tam tawk tak neiah a inngai ang hian Pu C. Ngura pawhin a nei turah ngai ila a hahdam thlak viau awm e.

Doctor G.A. Grierson chuan a lehkhabu hmingthang tak, ‘ THE LINGUISTIC SURVEY OF INDIA’ a tih ah chuan Zofate hi Mongoloid Stock, Tibeto-Chinese ( Sino-Tibetan an ti bawk ) Family, Tibeto-Burman Sub-Family, Assam-Burma Branch-ah Kuki-Chin Group hmingin min lo khaikhawm a. ( Vol.I, Part I & II leh Vol.III, Part III hi en la ) Tin, Meitei chauhlo pawh Nagate zinga mi then khat chu Naga-Kuki tiin kan zinga chhiar tel theih turin a lo khung ve bawk a. Chu mai a ni lo, Burma kan tih mai Kawl ho pawhin Nagaho hi Khampti Chin leh Somra Chin tiin Meitei ho hi Kathe (Kate) Chin tiin an lo sawi ve fo thin a ni.

Chu chu an ‘Office of Strategic Studies, Ministry of Defence record Political Situation of Myanmar and Its Role In The Region’-ah khungin ZOHNAHTLAK zawng zawngte chu CHIN COMPRISES ( 53 ) DIFFERENT ETHNIC GROUPS tiin min dah a, chutah pawh chuan Meitei leh Naga Unaute hi an lo telh ve leh bawk a ni. Kan hriat theuh angin kan thenawm Kawl kan tih mai ( Burmese )hoin Chin min tia, Vai kan tih mai ten Kuki min lo tih ve bawk avangin Dr. Grierson pawhin Kuki-Chin tiin min lo dah a nia, keimahni hnam hming veve kaihkawp mai a ni. Chu mai a la nilo cheu.

Revolutionary Council Sorkar hun lai pawh khan Gen.Ne Win chuan Union Day (India Republic Day ang hi)tana Felicitation a thawnah chuan “Burmaah hian hnam hlawm lian Major Ethnic 4 kan awm a, chungte chu Burmese, Chin, Karen leh Shan te kan ni. Upper Burmaah Burmese, Chin leh Shan kan inhrawn a, Lower Burmaah chuan Burmese, Chin leh Karen kan inhrawn” a ti.

He thlir dan atang hi chuan Meitei leh Naga mai bakah Kachin State-a hnam hrang hrangte pawh Chin ah hian a hmer tel tih a hriat a ni. Pu Singkhokhai ziak “ ZO PEOPLE and THEIR CULTURE” page 4-na ah pawh Kuki-Chin chi 44 a tarlan zingah a hmasa ber number 1-ah Meitei hi a lo dah ve bawk a ni. He chi hming 44 hi “The Chin Hills Regulation 1896” a Kuki-Chin tihin a huam tura dah chhinte an ni.

Pu C.Ngura hian Meitei tlangval, lehkha thiam sang tak veve kum enge maw zat a lo kawl tawh a. Anni hian kum khat lek chhungin Mizo |awng ( Duhlian dialect ) hi an thiam hle hman a.Kan tawng hi inhnaih tak a ni an ti. Tin, Meitei mi pakhat ka hriat ve pawhin, “ Manipura Hmar, Paite leh Thahdo ho hian Mizo inti vek thei se chuan, keini Meitei ho pawh hian tun leh tunah nilo mah se, eng tikah emaw chuan Mizo Society hi kan zawm ve mai lo ang a tih theih loh,” a ti bawk. Pu Zaneihsanga sawi Meitei hel rualin Hmar hmeichhia an pawngsual thu a han sawi kha hnam hrang nihna vanga inlainatna tel miah loa tih angah a ngai a ni mai thei a.

Hnam nihna ( identity ) leh terrorism hi ngaihfin loh theih a tha khawp mai. Hinduism zui avanga Aryan Civilization enge maw chen an lo tawmpui tak avang hian Aryanah an inngai tak tak thei bik lo a ni tih hi an sawi fo bawk niin a hriate chuan an sawi thin a ni. A hnuaiah hian CHIN/ZO GENERIC TREE- kan han tarlang anga, tute hi nge ZOFATE chu tih leh tute nge kan unau hnai vai te chu tih pawh a lang fiah deuh mai thei. Hetah hian ZOHNAHTHLAK zawng zawng kan la kimlo mai thei a, hmaih a awm tih hriate chuan min han finchhuah thei nghe nghe ula, kan lawm hle ang. Hriat a awl nan keimahni nena inkungkaihna nei bik chu RED / BOLD TYPED-in kan tih lan hi.

 

 

CHIN/ZO GENERIC TREE

MONGOL

TIBETO-CHINESE / SINO-TIBETAN FAMILY MON-KHMER FAMILY

TIBETO-BURMAN SUB-FAMILY THAI-SHAN-CHINESE SUB-FAMILY

HIMALAYAN BRANCH ASSAM-BURMA BRANCH NORTH ASSAM BRANCH

BODO BURMESE CHIN/ZO KACHIN KAREN LOLO NAGA SAK
Boro Arakanese Central Jingpho Bwe Ahi Central Andro
Bru Burmese Meitei Laphai Kayin Aka East Chairel
Chutya Chaungtha Naga-Kuki Lashi Kayinphyu Ako Naga-Bodo Chak
Dimasa Davoyan Northern Lathong Monnephwa Kwi West Chakma
Garo Dhanu Old Kuki Maram Monphwa Lahu Daingnak
Kachari Inntha Southern Marip Pagu Lisaw Ganan
Koch Maingtha Maru Palechi Lolo Kadu
Lalung Man-aung JNkhun Sagaw Miao-tsi Loi/Lui
Moran Mogh Phuntsi Saphyu Muso Sak
Rabha Myeik Rawang Sho/Pwo Phun Sengmai
Reang Rambre Szi Talay-phwa Pyen Taman
Tripuri Taungtha Tamang
Yaw Tongjynya

ZO ( KUKI/CHIN ) SUB-GROUPS

Meitei Zo Northern Zo Central Zo Old-Kuki/Zo Naga-Kuki/Zo Southern Zo
Old-Meitei Aimol Bawmzo/Bawm Bawng Khoibu Ah-nu
New Meitei Anal Gunte Bawngcher Khoirau Asho(Khyang)
Changsan Khiangte Biate Kolren Chinbok
Chohte Khawlhring Chaimal Kwoireng Chinbon
Chongloi Khualsim Chaw/Pualnam Maram Chindwe
Gangte Lai Chiru Maring Chinme
Gualnam Laizo Chorai Mikir Chongtu
Guite Mara/Lakher Darlong Myangkhang Kaukadang
Hiroi Lautu Hallam Sopvoma Kaungtu
Kamhau Lente Hmar Tangkhu Khaungtso
Lamgang Lungzerh Hrangchal Khaungtu
Misau Lusei Hrangkhol Khumi
Molsom Mi-e Jongte Kwenam
Naulak Ngawn Kaipeng Laingtu
Paite Pangkhua Khelma Ledu
Pautu Renthlei Khochung Matu
Ralte/Galte Senthang Khol
Mro/Mria
Sihzang Sim Khothlang Saingbaung
Simte Tlaisun Mualthuam Sittu
Sukte Tlau Purum Tamang
Thahdo Zahau Ranglong Ta-Oo
Vaiphei Zangiat Sakechep Taungtha
Vawkhmai Zophei Tarao Welaung
Zou Zotung Tikhup Yindu/Dai

Kan hnam hming sawi dante pawh hi siam that a ngaiin ka hria; Entirnan: Nation hi Hnam tih nan kan hman chuan Tribe hi Chi, Clan hi Kuang tiin sawi ve tawh thin ila, hei hian kan hnamah a tha zawnga inpumkhatna, unau theuh kan nih zia a tilang chiang leh zual ngei ang. Mizo or Zo hnam ( Nation )ah Hmar, Paite, Lusei etc.Chi te kan awm a, Lusei Chi-ah hian Chawngte, Chhangte, Hauhnar, Sailo etc. te hi a Kuanga te chu kan ni leh mai. Hetiang zel hian Hmar Chi-ah te, Thahdo Chi-ah te pawh an ni kan tithei ang chu!

Pu H.Zaneihsanga khan “… tawng kam bungrua mal hnih khat in-an vanga Zo Hnahthlaka khung” ti ang zawngin a la a ni mai thei. Kan han sawi tak LINGUISTIC SURVEY OF INDIA ah khan zawng se, Meitei tawng leh Zohnahthlak chi hrang hrang tawngkam bungrua in-ang lai chu 70%-80% an tling ang. Hetiang chin hi Grierson-an Group khata a khungkhawmte chu an ni deuh ber. Sub-Group khata mite phei chu 75%-95%-in kan inhnaih leh zual niin Linguist te chuan an sawi a ni.

Sa phun hranna hian unaute inkarah literature-ah leh culture-ah hmelhmang a tidanglam vek thei tih kan hriat tlan a duhawm hle.Anni Meitei unaute chu sawi loh, Burma ram phaizawla khawsa rei tawh kan Asho ( Khyang ) unaute pawh Buddhism an zui avangin pawnlang taka en chuan kan in-anna tlem tawh tak a ni. Bangladesh Chittagong Hill Tracts-a kan Khyang Unaute pawh khu kan unaute an ni ang tih rin har khawpin an danglam ve tawh bawk.Meiteiin Hinduism an zui vanga Aryan hnahthlaka an inchhiar tel duh ta ang tho hian heng kan unau Asho ho te pawh Buddhism kaltlangin Kawl emaw an nih tih tur khawpin Aryan culture leh civilization-in a chimral ral lek lek tawh pawh tam tak an awm ve tho a ni.

Mahse, hnama chiang tan sakhua emaw, pawl emaw daidan theih kan ni lo. Hnam tin hi sakhaw hrang hrangah kan inten darh thei a, keini pawh kohhran hrang hrangah kan inthen darh ve tho mai hi. Tunah lek phei chuan kohhran pawn lam ( Israelite ) thleng thlenga pen chhuakte pawh kan awm tak hial dan atang hian a hriat hle a ni. Israel rama lo zu awm rei tawh, Mizorama rawn chuang chhuak ve ngailo pawh an kal hmaa an nunphung nen chuan a inhlat tawh ngawt ang.

A tawp ber atan chuan Meitei mai nilo Chaimal an tih Tripura khawthlang tawpa cheng mi tlemte, Bangladesh chan lama tam tham ve tak khu Kuki chhungkuaah min lo dah sak tu an awm a, miin inunaute an ni min tih na na na chuan ’ngahnge kan khung loh bik ang? tiin ka sawi duh hial a ni. Guwahatia kan kal tumin Silchar atanga kan chuanna Sumo-a chuan ve min diltu police pakhat chuan Chaimal a nih thu leh an chheh vela mi ten Kuki tia an lo koh thin thu a sawi. Hei bakah West Bengala Totos hnamte nen pawh khuan kan inhnaih ang reng viau a sin, I ngaihtuah ve ngai em???

About the author

Zoin website font hi a danglam-in i hria em? A hawrawp(font) hi a hma ai-in a lian zawk i tih lo maw? Zoin website visitor te tana chhiar a awlsam zawk thei nan Font size hi tih len a ni. Zoin.info tlawmngai taka lo tlawh thin tu te leh contents ngaihlua lo chhiar thin tu te chunga lawmthu kan sawi nawn leh a, website chungchanga ngaihna thawh duh te tan comment ah lo sawi zel turin kan ngen nawn leh che u a ni.
Read More – IMPORTANT

About the author

zoin.info
Zoin.net tlawh a him lohna awm in a lang!
(more…)

About the author

Bangalore Mizo te’n Chapchar Kut 2008 chu February 9 khan an hmang a, hemi ni ah hian Zaithiam Mizoram atangin sawm an nia, Mizo costume fashion show pawh neih nghal a ni. (more…)

About the author

Kan hriat theuh angin Zoin Forum hi kan hmang tangkai vak lova, chu mai baka spam a tam thin em avangin kan khar hrih mai dawn a ni. Memberte in hriatthiamna kan ngen tak meuh e.

About the author

Zoin Web Gallery thar hun rei tak hnuin peihfel a ni ta e. Photo dang dahbelh zel a ni ang. A hnuaia screenshot click in Gallery tlawh theih a ni. Tin, navigation barah pawh ‘Photo Gallery’ menu thar dahbelh a ni bawk. (more…)

About the author

Japanese woman Yone Minagawa, the world’s oldest person, died of old age Monday. She was 114. Ms. Minagawa was born on January 4, 1893 in Fukuoka prefecture, Japan. She was already in her 50s when Japan surrendered in World War II, Kyodo news reported. (more…)

About the author

Picasa web album slideshow : Zoin Album. (more…)

About the author

Iron Cross(@MiRC) visited Tokyo Disneyland on April 21 2006. The Video clip is not that new, but we just wanna share with you about the amazing look of Tokyo Disneyland. Watch it and enjoy. (more…)

About the author